Doanh nghiệp gỗ cần hiểu rõ các công cụ phòng vệ thương mại

Theo ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, 2020 là năm đặc biệt đối với ngành gỗ. Kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh trong bối cảnh đại dịch COVID-19 hoành hành, đặc biệt trong quý 2 và 3 của năm nay. Tính đến hết tháng 11/2020, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt trên 11 tỷ USD, tăng 15,6% so với cùng kỳ 2019. Với đà hiện nay, dự kiến giá trị xuất khẩu của cả năm 2020 sẽ cán mốc gần 12,5 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo ông Lập, liên quan đến rủi ro từ các quốc gia thực hiện điều tra các thị trường xuất khẩu nhắm vào các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam. Ngành gỗ đang đối diện với nhiều khó khăn. Từ đầu năm đến nay, ngành liên tiếp phải đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá từ Hoa Kỳ, Hàn Quốc, cụ thể đối với mặt hàng gỗ dán có liên quan đến các hành vi gian lận thương mại, lẩn tránh thuế.

Gần đây nhất, Cơ quan đại diện Thương mại của Hoa Kỳ cáo buộc ngành gỗ Việt Nam sử dụng gỗ bất hợp pháp tại thị trường nội địa và trong sản phẩm xuất khẩu vào Hoa Kỳ. Nguy cơ Chính phủ Hoa Kỳ áp dụng các biện pháp hạn chế thương mại đối với các mặt hàng gỗ của Việt Nam vào các thị trường này là rất lớn.

Từ đầu năm đến nay, ngành gỗ liên tiếp phải đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá từ Hoa Kỳ, Hàn Quốc (Ảnh: VT)

Mặt khác, liên quan đến vấn đề thay đổi về cơ chế, chính sách của Việt Nam trong việc kiểm soát tính hợp pháp của nguồn gỗ nguyên liệu nhập khẩu. Nghị định 102 được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 1/9/2020 quy định hệ thống đảm bảo gỗ hợp pháp thiết lập các cơ chế kiểm soát gỗ nhập khẩu, quy định gỗ nhập khẩu được quản lý rủi ro theo các tiêu chí xác định quốc gia thuộc vùng địa lý tích cực hoặc không tích cực, loại gỗ thuộc loại rủi ro hoặc không rủi ro.

Thực hiện tinh thần này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn ban hành Quyết định 8432 ngày 27/11/2020, công bố Danh sách vùng địa lý tích cực và Danh mục các loài gỗ nhập khẩu vào Việt Nam.

Ông Phùng Gia Đức, Phó Trưởng phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài, Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công thương) cho biết, các vụ kiện phòng vệ thương mại là cuộc chơi mà doanh nghiệp gỗ Việt bắt buộc phải tham gia, muốn giữ thị trường xuất khẩu và có định hướng xuất khẩu thì phải hiểu các công cụ phòng vệ thương mại và có cách ứng phó phù hợp.

Theo ông Phùng Gia Đức, trong năm 2020, Việt Nam đang bị điều tra 37 vụ việc liên quan tới sản phẩm gỗ của Việt Nam, trong đó có Hoa Kỳ điều tra chống lẩn tránh thuế đối với sản phẩm gỗ dán và Ấn Độ điều tra chống bán phá giá đối với gỗ ván MDF.

Cục Phòng vệ Thương mại đưa ra một số khuyến nghị đối với cộng đồng doanh nghiệp nhằm giảm thiểu rủi ro trong phòng vệ thương mại và trong khâu nhập khẩu gỗ nguyên liệu. Theo đó, các doanh nghiệp cần xem xét xây dựng cơ sở dữ liệu các sản phẩm gỗ sang các thị trường quan trọng; thường xuyên tập huấn, cập nhật thông tin, pháp luật về phòng vệ thương mại; nghiên cứu các quy định về hạn chế nhập khẩu của các thị trường quan trọng, bao gồm cả phòng vệ thương mại; nỗ lực minh bạch hóa nguồn gốc xuất xứ của các nguồn nguyên liệu, đặc biệt là để xuất khẩu.

Ông Đỗ Xuân Lập cho hay, thông qua hội thảo, các doanh nghiệp ngành gỗ được trang bị kiến thức cho các doanh nghiệp về phòng vệ thương mại; cung cấp thông tin chi tiết cho doanh nghiệp về các yêu cầu trong kiểm soát gỗ nguyên liệu nhập khẩu theo tinh thần Nghị định 102; đặc biệt về khía cạnh trách nhiệm giải trình; thảo luận về các biện pháp nhằm giảm rủi ro cho các doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.