Định vị Thương hiệu Quốc gia như tài sản chiến lược trong kỷ nguyên mới

Sáng 16/4, tại Hà Nội, Bộ Công Thương chính thức khai mạc Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2026 và Diễn đàn Thương hiệu Quốc gia, mở đầu cho chuỗi hoạt động quy mô toàn quốc nhằm nâng tầm hình ảnh và giá trị thương hiệu Việt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Sự kiện truyền đi thông điệp mạnh mẽ về việc định vị lại Thương hiệu Quốc gia như một tài sản chiến lược, đòi hỏi sự nhất quán về chất lượng, tiêu chuẩn và năng lực cạnh tranh, qua đó tạo nền tảng giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuần lễ Thương hiệu Quốc gia năm 2026 diễn ra từ ngày 16 đến 23/4 trên phạm vi cả nước, trong bối cảnh năm 2026 được xác định là năm bản lề triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030. Với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, Diễn đàn năm nay không chỉ dừng lại ở các hoạt động truyền thông mà còn trở thành điểm giao thoa quan trọng giữa hoạch định chính sách, cộng đồng doanh nghiệp và thị trường.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân 

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: “Thương hiệu Quốc gia không còn chỉ là câu chuyện quảng bá hình ảnh hay xúc tiến thương mại theo nghĩa truyền thống, mà phải được xác định là tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.”

Theo Thứ trưởng, trong kỷ nguyên hội nhập, xây dựng thương hiệu đồng nghĩa với việc kiến tạo uy tín quốc gia và gia tăng “sức mạnh mềm” trên trường quốc tế. Yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ được xem là yếu tố then chốt nhằm nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, các thách thức cũng ngày càng rõ nét khi tiêu chuẩn toàn cầu liên tục được siết chặt, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế xanh, kinh tế số và trách nhiệm xã hội. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định Việt Nam cần thoát khỏi vị thế gia công giá trị thấp, chuyển sang làm chủ công nghệ và thương hiệu, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào sản xuất, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Nhìn lại chặng đường hơn hai thập kỷ triển khai Chương trình Thương hiệu Quốc gia, ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết chương trình đã đạt nhiều bước tiến đáng kể. Từ 30 doanh nghiệp tham gia năm 2003, đến năm 2026 đã có 190 doanh nghiệp được công nhận.

Định vị Thương hiệu Quốc gia như tài sản chiến lược trong kỷ nguyên mới

Giá trị Thương hiệu Quốc gia Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 519,6 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ 32 trên thế giới. Nhiều doanh nghiệp Việt đã khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế như Vietcombank, BIDV, VietinBank lọt Top 500 thương hiệu ngân hàng giá trị nhất toàn cầu; Vinamilk nằm trong Top 50 thương hiệu sữa hàng đầu; Viettel dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trong lĩnh vực viễn thông.

Dẫu vậy, một nghịch lý vẫn tồn tại khi số lượng sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia tăng nhanh nhưng chất lượng và giá trị thương hiệu chưa tương xứng. Tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam năm 2025 chỉ đạt khoảng 38,4 tỷ USD, giảm 14% so với trước đó.

Thực tế này phản ánh việc Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia vào các khâu giá trị thấp trong chuỗi sản xuất, thiên về gia công (OEM), trong khi năng lực thiết kế (ODM) và xây dựng thương hiệu riêng (OBM) còn hạn chế. Do đó, Thương hiệu Quốc gia không thể chỉ đóng vai trò “bộ mặt” đối ngoại mà cần trở thành đòn bẩy thực chất nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để giải quyết những điểm nghẽn này, Cục Xúc tiến thương mại đã đề xuất Chiến lược phát triển Thương hiệu Quốc gia đến năm 2035, tầm nhìn 2045 với ba giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn 2026–2030 sẽ tập trung “đặt nền tảng – chuyển đổi căn bản”, hướng tới mục tiêu có 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia và từng bước chuyển dịch từ OEM sang ODM. Giai đoạn 2030–2035 đặt mục tiêu có từ 5–10 thương hiệu Việt lọt Top 500 thế giới, đưa giá trị Thương hiệu Quốc gia vào Top 25 toàn cầu.

Xa hơn, đến năm 2045, Thương hiệu Quốc gia Việt Nam được kỳ vọng sẽ phản ánh hình ảnh một nền kinh tế hiện đại, sáng tạo và có trách nhiệm. Khi đó, mỗi sản phẩm Việt Nam không chỉ mang giá trị thương mại mà còn hàm chứa câu chuyện về bản sắc, tư duy thiết kế và các chuẩn mực phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, lộ trình triển khai sẽ được chia thành các giai đoạn cụ thể. Ngay từ năm 2026, trọng tâm là hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, đổi mới phương thức triển khai chương trình và xây dựng bộ nhận diện thương hiệu quốc gia. Giai đoạn 2027–2030 sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu theo ngành, thúc đẩy phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao và đẩy mạnh số hóa hoạt động xúc tiến thương mại. Sau năm 2030, mục tiêu trọng tâm là nâng tầm và khẳng định vị thế thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.