Việt Nam hướng tới 80% tiêu chuẩn hài hòa quốc tế vào năm 2035

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 876/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035, hướng tới xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia hiện đại, mở, hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.

Theo Quyết định, Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đóng vai trò là “hạ tầng thể chế mềm” của quốc gia, trở thành công cụ thực thi chính sách công và nền tảng kỹ thuật cho công tác quản lý nhà nước. Đồng thời, hình thành hệ sinh thái tiêu chuẩn đồng bộ với hoạt động đo lường và quản lý chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Việt Nam hướng tới 80% tiêu chuẩn hài hòa quốc tế vào năm 2035

Bên cạnh đó, Chiến lược cũng nhấn mạnh việc tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức xã hội trong quá trình xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn; nâng cao năng lực thể chế, nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm khẳng định vai trò chủ động của Việt Nam trong kiến tạo tiêu chuẩn toàn cầu.

Hướng tới 80% tiêu chuẩn Việt Nam hài hòa quốc tế

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 75% tiêu chuẩn quốc gia được hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn của các nước phát triển. Đồng thời, 100% lĩnh vực trong Khung phân loại tiêu chuẩn Việt Nam sẽ tương thích với phân loại cấp 2 của Khung phân loại tiêu chuẩn quốc tế ICS của International Organization for Standardization.

Đối với các lĩnh vực liên quan đến công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược và các ngành kinh tế trọng điểm, Việt Nam đặt mục tiêu có đại diện tham gia vào 60% các Ban kỹ thuật tương ứng của ISO, IEC và ITU.

Chiến lược cũng đặt mục tiêu trung bình hằng năm có khoảng 50 nghìn chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa Việt Nam. Khoảng 50% tiêu chuẩn Việt Nam xây dựng mới sẽ có sự tham gia của doanh nghiệp, hiệp hội, viện nghiên cứu và các trường đại học.

Ngoài ra, Việt Nam sẽ triển khai chương trình hỗ trợ tối thiểu 50 nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận, áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam thông qua các cơ chế hỗ trợ tài chính, đào tạo tại chỗ và tư vấn theo ngành.

Đến năm 2035, mục tiêu được nâng lên với 80% tiêu chuẩn Việt Nam hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn của các nước phát triển nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu của hàng hóa Việt Nam. Đồng thời, phấn đấu 60% tiêu chuẩn Việt Nam được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tiễn của thị trường trọng điểm và 30% tiêu chuẩn mới phục vụ các lĩnh vực công nghệ chiến lược, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Ưu tiên tiêu chuẩn cho AI, IoT và chuyển đổi số

Theo Chiến lược, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia sẽ được rà soát, hoàn thiện trong các lĩnh vực công nghệ số và dữ liệu, đồng thời thúc đẩy hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), mã hóa, trung tâm dữ liệu và các công nghệ số mới.

Việt Nam cũng đặt mục tiêu đào tạo khoảng 300 chuyên gia đủ năng lực tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế hoặc tham gia các Ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế, tổ chức tiêu chuẩn hóa nước ngoài của các nước phát triển. Ít nhất 5.000 lượt công chức, viên chức và người lao động sẽ được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về tiêu chuẩn hóa, đặc biệt trong các lĩnh vực trọng điểm.

Bên cạnh đó, Việt Nam phấn đấu chủ trì hoặc đồng chủ trì từ 2 đến 3 dự án xây dựng tiêu chuẩn quốc tế trong giai đoạn đến năm 2030 và từ 5 đến 10 dự án trong giai đoạn đến năm 2035 đối với các lĩnh vực liên quan đến công nghệ chiến lược và các ngành kinh tế trọng điểm.

Đáng chú ý, Chiến lược đặt mục tiêu hoàn thành lộ trình chuyển đổi toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam sang định dạng có thể đọc được bằng máy theo chuẩn quốc tế, bảo đảm ít nhất 80% tiêu chuẩn Việt Nam trong các lĩnh vực ưu tiên được thực hiện theo chuẩn SMART Standards của IEC/ISO.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Quyết định đưa ra 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm cho các bộ, ngành và địa phương, trong đó tập trung vào hoàn thiện thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tiêu chuẩn, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường thực thi hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT).

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc ban hành Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao vị thế của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.