Khơi nguồn đam mê nghiên cứu khoa học từ giảng đường đại học

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, Hội thi Khoa học sinh viên toàn quốc “Olympic Kinh tế lượng và Ứng dụng” lần thứ XI năm 2026 được tổ chức với mục tiêu tạo môi trường học thuật để sinh viên phát triển năng lực nghiên cứu, tư duy dữ liệu và khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tiễn. Đây cũng là yêu cầu được đặt ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Đông đảo các em sinh viên củ các trường Đại học tham dự

Trải qua 11 mùa tổ chức, Hội thi đã trở thành sân chơi học thuật uy tín dành cho sinh viên yêu thích nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế lượng, khoa học dữ liệu và ứng dụng công nghệ. Không chỉ giúp sinh viên tiếp cận các mô hình toán học, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các phương pháp phân tích hiện đại, Hội thi còn là diễn đàn để trao đổi học thuật, phản biện khoa học và chuẩn hóa phương pháp nghiên cứu định lượng ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường.

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu khai mạc hội thi

Phát biểu khai mạc Hội thi, PGS.TS. Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, Hội đồng Ban Giám khảo năm nay gồm 10 nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên uy tín trong các lĩnh vực kinh tế, tài chính, chính sách công, thống kê, khoa học dữ liệu, công nghệ và toán học. Đặc biệt, Hội thi nhận được sự bảo trợ chuyên môn của các chuyên gia đến từ Viện Toán học, Viện Công nghệ Thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Cục Thống kê và Bộ Tài chính.

Hội đồng Ban Giám khảo năm nay gồm 10 nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên uy tín trong các lĩnh vực

Theo PGS.TS. Nguyễn Mạnh Thiều, cơ cấu chuyên môn đa dạng của Hội đồng Ban Giám khảo giúp quá trình đánh giá đề tài được thực hiện toàn diện từ góc độ lý thuyết, kỹ thuật đến ý nghĩa thực tiễn và tác động chính sách. Qua đó, tăng cường kết nối giữa nghiên cứu học thuật với yêu cầu ứng dụng trong thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Năm 2026 ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng về quy mô Hội thi với 422 đề tài tham dự đến từ 30 trường đại học, học viện trên toàn quốc, tăng hơn 80 đề tài so với năm 2025. Sự gia tăng mạnh mẽ này cho thấy sức lan tỏa ngày càng lớn của Hội thi trong cộng đồng sinh viên, giảng viên và các cơ sở đào tạo.

Hình ảnh một số đội thi trình bày nghiên cứu của mình 

Các đề tài tham gia Hội thi thể hiện sự đa dạng về chủ đề nghiên cứu, tập trung vào những vấn đề đang được quan tâm trong nền kinh tế hiện đại như tài chính doanh nghiệp, tài chính - ngân hàng, kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững, ESG, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, hành vi người tiêu dùng, quản trị doanh nghiệp và nhiều lĩnh vực liên ngành khác.

Nhiều nghiên cứu hướng tới giải quyết các bài toán thực tiễn của nền kinh tế và thị trường tài chính như dự báo rủi ro phá sản doanh nghiệp bằng mô hình chấm điểm tín dụng; đánh giá tác động của căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tới cơ chế truyền dẫn lãi suất tại Việt Nam; tối ưu hóa danh mục đầu tư cổ phiếu; hay thiết kế mô hình bảo hiểm chỉ số thời tiết cho sản xuất lúa tại đồng bằng sông Hồng.

Các bài dự thi của các trường được Hội đồng Ban Giám khảo đánh giá cao.

Một trong những điểm nổi bật của Hội thi năm nay là sự chuyển dịch mạnh mẽ về phương pháp nghiên cứu. Nếu trước đây các mô hình hồi quy truyền thống chiếm ưu thế thì hiện nay nhiều đề tài đã áp dụng các phương pháp hiện đại như System GMM, PPML, QVAR, Machine Learning, Deep Learning và các mô hình lai kết hợp giữa kinh tế lượng với khoa học dữ liệu.

Đáng chú ý, các nhóm chủ đề thu hút nhiều đề tài nhất bao gồm ESG - phát triển bền vững và chuyển đổi xanh; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tài chính; tài chính hành vi và tài chính định lượng. Nhiều nghiên cứu khai thác dữ liệu lớn, kết hợp giữa kinh tế lượng truyền thống với học máy nhằm lượng hóa và giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội trong thực tiễn Việt Nam.

Theo Ban Tổ chức, việc ứng dụng các mô hình toán học, kinh tế lượng và công nghệ thông tin vào giải quyết các vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, kế toán, thuế, bảo hiểm là nhiệm vụ có độ khó cao, đòi hỏi sự đồng hành của giảng viên, nhà khoa học cùng tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, bền bỉ của sinh viên. Quá trình thực hiện đề tài không chỉ giúp hình thành các nhóm nghiên cứu liên ngành mà còn tạo môi trường để sinh viên trải nghiệm đầy đủ quy trình nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp, từ xây dựng giả thuyết, xử lý dữ liệu đến lựa chọn phương pháp và kiểm định kết quả.

Kết quả chung cuộc, Ban Tổ chức đã trao 6 Giải Nhất; 21 Giải Nhì; 68 giải Ba và 107 Khuyến khích cho các đội thi

Thông qua Hội thi, sinh viên có cơ hội rèn luyện tư duy nghiên cứu định lượng, nâng cao năng lực phân tích dữ liệu, phát triển kỹ năng phản biện và vận dụng các công cụ hiện đại để lý giải những vấn đề kinh tế - xã hội từ góc nhìn khoa học.

Với quy mô ngày càng mở rộng và chất lượng chuyên môn không ngừng nâng cao, Hội thi Khoa học sinh viên toàn quốc “Olympic Kinh tế lượng và Ứng dụng” lần thứ XI tiếp tục khẳng định vai trò là hoạt động học thuật quan trọng, góp phần thúc đẩy phong trào nghiên cứu khoa học trong sinh viên, đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.