Định hình khung tiêu chuẩn quốc gia cho các ngành công nghệ chiến lược trọng điểm

Năm 2026, Ủy ban Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) tập trung xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia gia cho 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược với 11 nhóm ngành và 35 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược.

Theo Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia, nhấn mạnh năm 2026, Ủy ban sẽ tập trung xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đáp ứng 70-80% yêu cầu quản lý, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ cho tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế, tập trung vào 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược, phát triển kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp sáng tạo, kinh tế chia sẻ, kinh tế dữ liệu, sản xuất thông minh, thương mại điện tử và tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ trên môi trường số...

Định hình khung tiêu chuẩn quốc gia cho các ngành công nghệ chiến lược trọng điểm

Đặc biệt, khoảng hơn 400 hệ thống tiêu chuẩn quốc gia được công bố thuộc các lĩnh vực, đối tượng là các sản phẩm, hàng hóa trọng điểm, chủ lực như xăng dầu; phương thức kiểm tra, xác nhận, kiểm toán phát thải khí nhà kính theo IPCC (Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu); robotics thương mại; phương tiện bay không người lái (UAV); điện hạt nhân; truy xuất nguồn gốc; báo điện tử; thực tế ảo và các lĩnh vực khác. Đồng thời, Ủy ban lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thêm 2 chuẩn đo lường quốc gia cùng với 3 chuẩn đo lường quốc gia dự kiến phê duyệt trong năm, nâng tổng số chuẩn đo lường quốc gia của Việt Nam lên 53 chuẩn tính đến cuối năm 2026.

Trong năm 2026, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia sẽ đẩy mạnh các hoạt động về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, trong đó ưu tiên triển khai hạ tầng chất lượng quốc gia hiện đại theo hướng tập trung, đồng bộ và thống nhất từ trung ương đến địa phương, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nâng cao năng suất dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; hướng tới xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với khu vực và quốc tế, trong đó tập trung vào 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược, phát triển kinh tế số, sản phẩm, hàng hóa trọng điểm, chủ lực. Ngoài ra, tập trung sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật liên quan tới hàng rào kỹ thuật trong thương mại đảm bảo hoạt động thông suốt, hiệu quả sau khi sắp xếp, tổ chức lại các bộ, ngành và địa phương.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, thời gian qua, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia đã ban hành nhiều tiêu chuẩn quốc gia để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội đất nước và xây dựng chiến lược quốc gia về tiêu chuẩn hóa, ưu tiên lĩnh vực công nghệ mới, công nghệ xanh và công nghệ số. Tuy nhiên, nhiều tiêu chuẩn còn chung chung, chưa cụ thể cho công nghệ mới như AI, sinh học, năng lượng xanh…

Bên cạnh đó, ngày 20/11/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2542/QĐ-TTg phê duyệt các nhiệm vụ, giải pháp tăng cường hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng đến năm 2030, tập trung vào việc xây dựng thể chế, nâng cao năng lực nhân lực và hợp tác quốc tế, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập sâu rộng quốc tế.

Nhằm tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tiêu chuẩn-đo lường-chất lượng để thúc đẩy sự phát triển của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năm 2026, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia tiếp tục xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, bảo đảm tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 7/2026.

Ủy ban cũng triển khai thực hiện “Kế hoạch phát triển chuẩn đo lường quốc gia đến năm 2030” với mục tiêu phát triển chuẩn đo lường quốc gia theo hướng hiện đại, đạt trình độ các nước tiên tiến trong khu vực nhằm đáp ứng các yêu cầu quản lý nhà nước về đo lường trong giai đoạn mới, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu, góp phần thúc đẩy, phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước.

Đặc biệt, giai đoạn 2026-2030, phải duy trì, bảo quản và sử dụng các chuẩn đo lường quốc gia của các đại lượng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt cũng như đầu tư nâng cấp mở rộng phạm vi đo, nâng cao trình độ 9 chuẩn đo lường quốc gia của 8 đại lượng đã được phê duyệt; đầu tư phát triển mới, bổ sung 36 chuẩn đo lường của 23 đại lượng nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong những năm tới.