Thu nhập 40 triệu/tháng, mất hơn 10 năm mới chạm tay tới nhà ở xã hội

Trước thực tế này, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến sửa đổi Nghị định 100/2024 theo hướng nới điều kiện thu nhập – yếu tố được xem là “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay. Theo đề xuất mới, người độc thân có thu nhập tối đa 25 triệu đồng/tháng vẫn có thể tiếp cận nhà ở xã hội; trường hợp nuôi con nhỏ nâng lên 35 triệu đồng/tháng. Với hộ gia đình, tổng thu nhập hai vợ chồng dự kiến được nâng trần lên 50 triệu đồng/tháng.

Các mức này được xác định dựa trên thu nhập thực nhận trong 12 tháng liên tiếp, có xác nhận từ đơn vị sử dụng lao động.

Khảo sát thị trường cho thấy một bộ phận lớn người lao động đang rơi vào tình trạng “kẹt giữa hai làn”: không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng cũng không thể với tới nhà ở thương mại. Thu nhập phổ biến tại đô thị dao động 21-35 triệu đồng/tháng với cá nhân và 41-55 triệu đồng/tháng với hộ gia đình – nhóm có nhu cầu lớn nhưng bị loại khỏi chính sách hiện hành.

Trong khi đó, giá nhà thương mại tại Hà Nội, TP.HCM đã lên tới 50-60 triệu đồng/m2. Ngay cả nhà ở xã hội cũng dao động 15-30 triệu đồng/m2, tương đương 1,5-1,8 tỷ đồng cho căn hộ 70m2. Nếu dành khoảng 30% thu nhập (tương đương 12 triệu đồng/tháng) để trả nhà, người mua phải mất 10-12 năm mới tích lũy đủ, và lâu hơn nhiều với nhà thương mại.

Áp lực càng rõ nét khi mặt bằng thu nhập liên tục tăng. Dự kiến từ 2026, lương tối thiểu vùng và lương cơ sở đồng loạt điều chỉnh, kéo theo nguy cơ nhiều người “vượt chuẩn” thu nhập, mất quyền tiếp cận nhà ở xã hội dù thực tế vẫn khó khăn về chỗ ở.

Theo Bộ Xây dựng, việc nới trần thu nhập là cần thiết để mở rộng đối tượng thụ hưởng, đồng thời hỗ trợ mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng điều chỉnh này chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu đi kèm các giải pháp đồng bộ như tăng nguồn cung, đơn giản hóa thủ tục và kiểm soát đúng đối tượng.

Trong bối cảnh giá nhà vẫn ở mức cao, việc điều chỉnh chính sách được kỳ vọng sẽ giúp nhóm thu nhập trung bình – vốn lâu nay đứng ngoài cuộc – có cơ hội tiến gần hơn tới giấc mơ an cư.