Tăng trưởng dựa vào năng suất và chất lượng hướng đến phát triển nền kinh tế bền vững

Nếu nói về năng suất thì đây là vấn đề không mới, có lẽ từ khi xuất hiện việc sản xuất và trao đổi hàng hoá, người sản xuất hàng hoá đã mong muốn làm thế nào để cùng một thời gian có thể sản xuất ra nhiều sản phẩm hơn - theo nghĩa đơn giản thì đó chính là năng suất. Và hiện nay, trong nền kinh tế thị trường, năng suất càng được gắn chặt với các hoạt động kinh tế. Năng suất có thể coi là tiền đề cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.

Một nền kinh tế có năng suất lao động cao nghĩa là nền kinh tế đó có thể sản xuất ra nhiều hàng hóa hoặc dịch vụ hơn với cùng một lượng nguyên liệu hay yếu tố đầu vào, hoặc sản xuất ra số lượng hàng hóa, dịch vụ tương đương với lượng nguyên liệu/yếu tố đầu vào ít hơn. Từ đó, đời sống người dân được nâng lên, góp phần thúc đẩy và phát triển xã hội.

Năng suất kết hợp chất lượng thúc đẩy phát triển nền kinh tế. (Ảnh minh họa)

Bên cạnh năng suất, chất lượng được xem như yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và hiệu quả quá trình sản xuất, cung cấp dịch vụ và các hoạt động kinh doanh tổng thể. Chất lượng tốt trong quá trình sản xuất giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và tài nguyên, từ đó tránh được lãng phí, nâng cao quá trình làm việc và tăng cường năng suất của lao động và thiết bị.

Thực tiễn kinh doanh cho thấy, để đảm bảo năng suất cao, giá thành hạ và tăng lợi nhuận của các nhà sản xuất không còn con đường nào khác là dành mọi ưu tiên cho mục tiêu hàng đầu là chất lượng. Nâng cao chất lượng chính là một trong những chiến lược quan trọng, đồng thời cũng là con đường kinh tế nhất, đảm bảo sự phát triển chắc chắn nhất của doanh nghiệp. Có thể  nói, nâng cao chất lượng là yếu tố chìa khóa, đem lại phồn vinh cho doanh nghiệp, các quốc gia thông qua đó chiếm lĩnh được thị trường, phát triển kinh tế.

Ngày nay, việc tăng trưởng dựa vào vốn, tài nguyên, lao động trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng bị thu hẹp đã trở nên không còn phù hợp. Do đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã lựa chọn chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa vào phát triển năng suất chất lượng và thực tế cho thấy đây chính là yếu tố giúp tăng trưởng kinh tế một cách bền vững.

Để đạt mục tiêu nâng cao năng suất và chất lượng, doanh nghiệp cần áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và công cụ cải tiến năng suất phù hợp. Ảnh minh họa.

Cũng như các nước trên thế giới, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là cơ hội cho Việt Nam thu hẹp dần khoảng cách về năng suất và chất lượng với các quốc gia khác. Tuy nhiên, phải nhìn nhận rằng đây cũng là thách thức khi nền sản xuất của Việt Nam hiện vẫn dựa vào gia công, thâm dụng lao động với mô hình kinh doanh cũ. Trong bối cảnh đó, việc cải tiến năng suất chất lượng trở thành yếu tố tiên quyết đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam.

TS. Nguyễn Thúy Anh - chuyên gia đến từ Đại học Ngoại thương cho rằng, “năng suất chất lượng không chỉ là yếu tố quyết định sự tồn tại của một tổ chức mà còn là điều kiện sống còn để phát triển bền vững trong nền kinh tế cạnh tranh hiện nay”. Thực tế cho thấy, thành tựu kinh tế của một quốc gia không đơn thuần phụ thuộc vào số lượng vốn đầu tư hay lao động, mà quan trọng hơn là cách thức tối ưu hóa các yếu tố đầu vào thông qua cải tiến tổ chức sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng lao động.

Trong đó, để đạt được mục tiêu nâng cao năng suất và chất lượng, các doanh nghiệp cần áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và công cụ cải tiến năng suất như 5S, Kaizen, Lean, Six Sigma, TPM, KPI, MFCA, BSC,... cùng hệ thống quản lý như: ISO 9001, ISO 14000; ISO 22000,... Đây là những giải pháp hiệu quả giúp cải tiến quy trình sản xuất, loại bỏ khuyết điểm, giảm lãng phí, đáp ứng nhu cầu của khách hàng và nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.

Việc áp dụng thành công công cụ này sẽ tạo ra lợi ích cho mọi thành phần kinh tế trong xã hội: doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và gia tăng lợi nhuận, người tiêu dùng sử dụng những sản phẩm chất lượng với chi phí hợp lý, người lao động tăng thu nhập, và đất nước tăng nguồn thu từ thuế.