Nhân tố quyết định nâng cao năng suất, chất lượng vùng Đồng bằng sông Hồng

Ngày 14/1/2025 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Hồng (Hội đồng) chủ trì Hội nghị lần thứ 5 của Hội đồng, với chủ đề “Tăng trưởng 2 con số, Đồng bằng sông Hồng tiên phong bước vào kỷ nguyên mới”. Hội nghị nhằm tổng kết hoạt động năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025 của Hội đồng; đồng thời công bố Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Phát biểu ý kiến khai mạc Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Vùng đồng bằng sông Hồng phải tăng trưởng hai con số để bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh và thịnh vượng của đất nước như định hướng của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nêu rõ. Thủ tướng đề nghị Hội đồng cần đánh giá lại từ Phiên họp thứ tư đến nay những việc đã làm được, chưa làm được, rà soát, phân tích nguyên nhân, bài học kinh nghiệm rút ra trong quá trình lãnh đạo của các bộ, ngành, địa phương; từ đó phát huy những cái làm được, hạn chế những khó khăn, vướng mắc, tìm cách tháo gỡ; yêu cầu tinh thần chung là cần có giải pháp để tăng trưởng hai con số bởi Vùng đồng bằng sông Hồng có điều kiện thuận lợi thực hiện mục tiêu này.

Toàn cảnh hội nghị

Theo Thủ tướng, muốn đạt được mục tiêu trên, các địa phương trong vùng phải có quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó. Ngoài ra, Vùng cần những điều kiện gì để tăng trưởng con số? Đây. Là yêu cầu rất cao và vì sao phải đặt vấn đề tăng trưởng 2 con số? Thủ tướng đặt nêu vấn đề và cho rằng, nếu chúng ta chỉ tăng trưởng “bình bình” 6-7% thì không đạt được mục tiêu phát triển 100 năm (năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng; năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước) mà Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đề ra. Thủ tướng cho rằng, như hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của các nước phát triển trung bình khoảng 13.800 USD/năm, và với tốc độ tăng trưởng như hiện nay, phải 20 năm nữa, Việt Nam mới đạt được con số này, trong khi đến lúc đó, thế giới họ đã tiến xa, các nước sẽ không dừng ở mức thu nhập này, tiêu chuẩn thu nhập cao sẽ còn tăng lên. Tất nhiên, Nghị quyết thì không thay đổi được, nhưng vấn đề là chúng ta phải làm cho đất nước giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng thì phải nỗ lực cao hơn thì mục tiêu đó mới đạt được.

Thủ tướng khẳng định, Hội nghị cần phải bàn các giải pháp để tăng trưởng 2 con số: Trung ương phải làm gì, các địa phương phải làm gì? Phải bàn cách kết nối, không để rời rạc; phải đưa ra lộ trình, kế hoạch để tăng tốc bứt phá vì năm 2025 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá. Do đó phải bàn để làm với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi".

Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận các nhiệm vụ và giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy vùng Đồng bằng sông Hồng đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số, trở thành khu vực tiên phong đưa cả nước bước vào kỷ nguyên mới. Các nội dung trọng tâm bao gồm việc phát triển KH,CN&ĐMST; chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đồng thời thúc đẩy các hoạt động liên kết để xây dựng một hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại, thông minh và đồng bộ. Ngoài ra, Hội nghị cũng đề cập đến giải pháp phát triển các sản phẩm và dịch vụ văn hóa, gắn liền với việc bảo tồn và phát huy bản sắc đặc trưng của nền văn minh sông Hồng.

Tham luận tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, phát triển KH,CN&ĐMST và chuyển đổi số không chỉ là yếu tố then chốt mà còn là điều kiện tiên quyết, mở ra cơ hội vàng để Việt Nam trở thành quốc gia hùng mạnh trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng nhấn mạnh, vùng Đồng bằng sông Hồng là khu vực kinh tế trọng điểm với tiềm lực KH,CN&ĐMST dẫn đầu cả nước. Vùng hiện có 291/552 tổ chức nghiên cứu và phát triển (chiếm hơn 50% cả nước); trên 150 trường đại học và học viện; 14/17 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; hơn 500 tổ chức KH&CN công lập và tư nhân; cùng 5/22 sàn giao dịch công nghệ thiết bị. Ngoài ra, khu vực cũng có trên 300 doanh nghiệp KH&CN. Đặc biệt, ngân sách đầu tư cho hoạt động KH,CN&ĐMST tại vùng đang không ngừng tăng trưởng.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh

Trong những năm qua, KH,CN&ĐMST đã đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng và an ninh cho vùng. Các khu công nghệ cao và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đã đóng vai trò đầu tàu, thúc đẩy nhanh chóng việc đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất. Doanh nghiệp được xác định là trung tâm của các hoạt động KH,CN&ĐMST, trong khi công tác quản lý nhà nước về KH&CN ngày càng được cải thiện để đáp ứng các yêu cầu thực tế.

Tuy nhiên, hoạt động KH,CN&ĐMST tại vùng vẫn chưa phát huy hết tiềm năng và lợi thế. Một số hạn chế còn tồn tại, bao gồm: tiềm lực KH&CN của các địa phương còn yếu; cơ sở vật chất và trang thiết bị chưa đáp ứng được yêu cầu; chất lượng nguồn nhân lực KH&CN chưa cao; khả năng ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật còn hạn chế; đầu tư tài chính cho KH&CN còn thấp. Bên cạnh đó, thị trường KH&CN trong vùng vẫn phát triển chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay.

Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh, để vùng Đồng bằng sông Hồng thực sự vươn lên trở thành vùng kinh tế phát triển hàng đầu cả nước, cần xác định KH,CN&ĐMST, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là những yếu tố then chốt. Bộ KH&CN đã đề xuất các giải pháp quan trọng, bao gồm: hoàn thiện hệ thống pháp luật và triển khai các cơ chế thí điểm, đột phá nhằm tháo gỡ rào cản, giải phóng nguồn lực; đẩy mạnh phát triển và ứng dụng các công nghệ cao, công nghệ số, công nghệ sinh học, công nghệ sạch và công nghệ môi trường, qua đó thúc đẩy kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ; tối ưu hóa hạ tầng KH,CN&ĐMST; xây dựng chính sách để các trường đại học và viện nghiên cứu trở thành trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo; thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia và trung tâm dữ liệu vùng Đồng bằng sông Hồng; đồng thời phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới.