Bộ KH&CN đẩy mạnh xây dựng tiêu chuẩn, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đang trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, trong năm 2025, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) đã ghi nhận 109 tiêu chuẩn được ban hành, bao phủ nhiều lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, dữ liệu mở và công nghệ blockchain. Đáng chú ý, riêng lĩnh vực blockchain phục vụ truy xuất nguồn gốc đã chiếm tới 49 tiêu chuẩn, phản ánh xu hướng đẩy mạnh minh bạch trong chuỗi giá trị.

Bộ KH&CN đẩy mạnh xây dựng tiêu chuẩn, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Bên cạnh đó, 14 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cũng đã được ban hành, trong đó phần lớn liên quan đến dữ liệu và mạng 5G – những nền tảng hạ tầng số đóng vai trò quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bước sang năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục đẩy mạnh hoạt động chuẩn hóa, tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi của nền kinh tế số. Dự kiến sẽ có thêm 53 tiêu chuẩn quốc gia mới được ban hành, tập trung vào các nội dung như dữ liệu và trung tâm dữ liệu, dịch vụ công trực tuyến, mô hình dữ liệu đô thị, giao dịch điện tử, an ninh bưu chính và an toàn thông tin.

Đáng chú ý, nhóm tiêu chuẩn liên quan đến đô thị thông minh chiếm tỷ trọng lớn trong kế hoạch này. Các tiêu chuẩn này sẽ tập trung vào việc chia sẻ dữ liệu, bảo mật thông tin và phát triển hạ tầng công nghệ thông tin – truyền thông, nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng các đô thị hiện đại, kết nối và bền vững.

Không chỉ Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành liên quan cũng tham gia vào quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn trong các lĩnh vực chuyên ngành. Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến ban hành 7 tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến cơ sở dữ liệu đất đai, góp phần hoàn thiện hạ tầng dữ liệu phục vụ quản lý tài nguyên hiệu quả. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng sẽ xây dựng 4 tiêu chuẩn quốc gia về mật mã dân sự và thuật toán mật mã cho hạ tầng blockchain, nhằm đảm bảo an toàn và an ninh cho các hệ thống công nghệ số.

Việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo hướng đồng bộ và hiện đại được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đây cũng là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Các chuyên gia nhận định, việc đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn chính là “hạ tầng mềm” quyết định chất lượng của quá trình chuyển đổi số. Không chỉ giúp các hệ thống công nghệ vận hành thống nhất, các tiêu chuẩn còn đóng vai trò định hướng thị trường, giảm thiểu rủi ro và gia tăng niềm tin cho doanh nghiệp.

Về dài hạn, đây sẽ là bước đi quan trọng giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.