Trường hợp bệnh nhân 25 tuổi ở Rhode Island (Mỹ) là ca bệnh hiếm gặp với dòng máu màu xanh lam.
Hội chứng Methemoglobin huyết
Trường hợp hiếm gặp này được kênh CNN dẫn nguồn từ tạp chí Y học New England nổi tiếng vào tháng 9/2019. Trước đó, cô này uống thuốc giảm đau tại chỗ khi thấy nhức răng. Sáng hôm sau, cô phải nhập viện cấp cứu vì buồn nôn và chóng mặt. Chăm sóc cho cô là bác sĩ Otis Warren tại bệnh viện Miriam ở Rhode Island. Cô yếu, xanh xao, da tái nhợt, mệt mỏi, khó thở và suy nhược toàn thân.
Theo ông Warren, tình trạng xanh xao của cô được y học ghi nhận là do cơ thể không được cung cấp đủ oxy. Nồng độ oxy trong máu đo được là 88% - khá thấp so với bình thường là 100%. Ông cho rằng nồng độ oxy này khó khiến bệnh nhân xanh xao như vậy.
Thông thường, máu lấy từ tĩnh mạch có màu đỏ sẫm hơn vì nó không mang oxy và máu trong động mạch sẽ có màu đỏ tươi. Mẫu máu lấy từ cả động lẫn tĩnh mạch của cô đều mang màu xanh đặc biệt.
Xi lanh mẫu máu màu xanh nước biển đậm của nữ bệnh nhân người Mỹ (Ảnh: CNN)
Bác sĩ Warren chẩn đoán cô mắc Hội chứng hiếm gặp: Methemoglobin huyết. Ông đã từng chữa trị cho một người bệnh (giống như cô - màu da giống hệt nhau) sau đó gặp tác dụng phụ vì điều trị bằng kháng sinh. Theo ông, bệnh nhân bị biến đổi màu máu do chất gây tê chứa Benzocaine. Điều này trùng khớp với bệnh sử của cô vì đã uống thuốc giảm đau với liều lượng nhiều.
Ngay lập tức cô được điều trị bằng thuốc giải độc Methylene blue. Chỉ vài phút sau, sức khỏe của cô tái ổn định. Sau 2 liều tiêm, cô không còn hiện tượng mệt mỏi, khó thở nữa. Máu của cô cũng trở về màu đỏ bình thường. Điều rút ra là: chúng ta không nên tự ý sử dụng các thuốc chứa Benzocaine liều cao vì nó tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.
Người bị máu màu xanh có nguy cơ tử vong cao
Đây không phải là lần đầu tiên Mỹ ghi nhận trường hợp ngộ độc, máu chuyển xanh sau khi sử dụng thuốc giảm đau. Năm 2018, bệnh nhi 15 tháng tuổi ở Virginia tím tái, suy hô hấp, cuối cùng tử vong do Hội chứng Methemoglobin huyết. Trước đó, em được sử dụng thuốc giảm đau miệng khi mọc răng.
Những người bị Methemoglobin huyết thường chia thành 2 mức độ ngộ độc: nhẹ, vừa (bệnh nhân thường thấy mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, da ngón tay, vành tai và niêm mạc có màu xanh tím); nặng (bệnh nhân có thể rối loạn tri giác, suy hô hấp, co giật, ngừng hoạt động hô hấp và tuần hoàn, có thể chết).
Methemoglobin là loại Hemoglobin (hoặc Protein) được tìm thấy trong các tế bào hồng cầu, có nhiệm vụ vận chuyển Oxy qua máu. Methemoglobin huyết chỉ chứng rối loạn máu hiếm gặp khiến người bệnh sản xuất lượng methemoglobin bất thường. Tình trạng này khiến máu ngừng liên kết với Oxy đi khắp cơ thể, gây khó thở, thiếu máu lên não…
Thông thường, con người có máu màu đỏ (Ảnh: Reuters)
Hội chứng Methemoglobin huyết có thể do di truyền hoặc do các loại thuốc, thực phẩm hoặc hóa chất cụ thể gây ra. CNN cho biết hiện nay, giới y khoa chưa lý giải được vì sao một số loại thuốc gây tê có tác dụng gây Methemoglobin huyết. Đáng lo hơn, Benzocaine không phải loại thuốc duy nhất có thể gây tình trạng trên.
Tình trạng máu đỏ chuyển màu xanh vì phản ứng ngộ độc thuốc rất hiếm xảy ra. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (Food and Drug Administration - FDA) đã từng đưa cảnh báo và lưu ý tác dụng phụ mà Benzocaine có thể gây ra. FDA cũng khuyến cáo phụ huynh không nên cho trẻ dưới 2 tuổi sử dụng sản phẩm có chứa thành phần trên.
Để phòng tránh Hội chứng Methemoglobin huyết, các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ nên ghi nhớ nguyên tắc 3 “không”: Không sử dụng nước giếng trong sinh hoạt ăn uống, chỉ dùng nước đã qua xử lý an toàn. Không sử dụng, tránh tiếp xúc hoặc cho trẻ ăn các loại dược phẩm, thức ăn gây tình trạng Methemoglobin máu như nước củ dền, thuốc nhuộm, thuốc súng… Không nên tự ý mua các loại thuốc cho trẻ như Dapsone, Sufamide, kháng sinh, Aspirin, thuốc điều trị sốt rét, thuốc điều trị ung thư… mà không có chỉ định của bác sĩ.