Thiết lập cơ chế giám sát và chuẩn vận hành cho thị trường tài sản số

Sáng 25/3/2026, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) phối hợp với Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam tổ chức chương trình đối thoại “Thí điểm Sàn giao dịch Tài sản số: Cơ chế giám sát, Năng lực vận hành và Chuẩn mực đầu tư”. Sự kiện thu hút gần 500 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, tài chính, ngân hàng và cộng đồng nhà đầu tư.

Diễn đàn được kỳ vọng là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, thiết lập cơ chế giám sát và định hình chuẩn vận hành cho thị trường tài sản số tại Việt Nam – lĩnh vực đang phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Phát biểu khai mạc, Ông Phan Đức Trung nhấn mạnh, đây là không gian đối thoại mở để cơ quan quản lý lắng nghe thực tiễn từ thị trường, qua đó hoàn thiện các văn bản dưới luật, hướng dẫn triển khai Luật Công nghiệp công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Đồng thời, chương trình cũng tạo cơ hội để các doanh nghiệp đã nộp hồ sơ xin cấp phép tìm kiếm đối tác, khách hàng và giải pháp công nghệ phù hợp.

Ông Phan Đức Trung- Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam

Theo ông Trung, thị trường tài sản số toàn cầu hiện có quy mô hơn 200 tỷ USD, đang thu hút sự quan tâm của nhiều tổ chức quốc tế. Các doanh nghiệp và sàn giao dịch lớn cũng đang theo dõi sát các bước đi của Việt Nam để sẵn sàng tham gia khi hành lang pháp lý được thiết lập rõ ràng.

Từ góc độ thực thi pháp luật, Đại tá Hoàng Ngọc Bách (Cục A05, Bộ Công an) cho biết, thực tế đấu tranh với các loại tội phạm liên quan đến tài sản mã hóa cho thấy nhiều khó khăn, đặc biệt trong truy vết dòng tiền do phần lớn giao dịch diễn ra trên các sàn quốc tế. Việc thiếu khung pháp lý cụ thể khiến quá trình xử lý gặp nhiều trở ngại, ngay cả khi đã xác định được dấu hiệu vi phạm.

Đại tá Hoàng Ngọc Bách (Cục A05, Bộ Công an) chia sẻ tại hội nghị

Theo Đại tá Hoàng Ngọc Bách, việc hình thành các sàn giao dịch chính thống trong nước sẽ góp phần giảm thiểu hành vi phạm pháp, tăng cường năng lực phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, đồng thời hỗ trợ Việt Nam cải thiện vị thế trong các đánh giá quốc tế.

Ông nhấn mạnh, một thị trường minh bạch cần sự tham gia đồng bộ của nhiều bên: nhà đầu tư phải trang bị đầy đủ kiến thức; các sàn giao dịch cần xây dựng quy trình vận hành minh bạch, kiểm soát chặt chẽ từ khâu định danh đến giám sát giao dịch; còn cơ quan quản lý cần chủ động phòng ngừa, phát hiện và tấn công tội phạm trong lĩnh vực tài sản Web3.

Các diễn giả chia sẻ tại Đối thoại

Các chuyên gia nhận định, để thị trường tài sản số vận hành an toàn, cần thiết lập các nguyên tắc cốt lõi như tách biệt tài sản khách hàng với tài sản của sàn, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm và đảm bảo khả năng ứng phó với rủi ro.

Ở góc độ kỹ thuật, Nguyễn Lê Thành - Nhà sáng lập Verichains nhấn mạnh yêu cầu an toàn hệ thống ở mức cao, bao gồm giám sát liên tục, kiểm thử định kỳ và phản ứng nhanh với sự cố, đặc biệt tại các điểm kết nối giữa hệ thống nội bộ và blockchain.

Từ phía doanh nghiệp, Đoàn Mai Hạnh - Tổng Giám đốc CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hoá Techcom (TCEX) cho rằng thách thức lớn là thiếu hụt nhân lực chất lượng cao am hiểu cả tài chính và công nghệ. Trong khi đó, Nguyễn Ngọc Sơn Quỳnh lưu ý các sàn cần đầu tư bài bản để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhà đầu tư.

Ở góc độ thị trường, Lê Sỹ Nguyên  - Giám đốc BitGet Việt Nam cho rằng yếu tố quyết định là sự ổn định của hệ thống, bởi chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể làm suy giảm niềm tin. Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, Lê Vũ Hương Quỳnh khuyến nghị các sàn mở rộng hệ sinh thái dịch vụ để gia tăng giá trị, trong khi Hoàng Quảng Minh cho rằng cần tận dụng lợi thế thị trường nội địa để tạo khác biệt.

Các ý kiến thống nhất rằng, việc phát triển thị trường tài sản số cần được thực hiện theo lộ trình thận trọng, với cơ chế giám sát hiệu quả và chuẩn vận hành rõ ràng, qua đó xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và bền vững.

Có thể thấy, việc thí điểm thị trường tài sản số tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là phép thử tổng thể về năng lực quản lý, vận hành và xây dựng niềm tin. Để thị trường phát triển bền vững, cần một hệ sinh thái đồng bộ, trong đó cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư cùng đóng vai trò trung tâm.

Việc thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả, chuẩn hóa quy trình vận hành và nâng cao nhận thức của nhà đầu tư sẽ là những yếu tố then chốt, góp phần định hình một thị trường tài sản số minh bạch, an toàn và hội nhập với xu thế toàn cầu.