Nghệ An tìm giải pháp đột phá phát triển kinh tế số đến năm 2030

Sáng 1/6, Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học thuộc đề tài “Đánh giá thực trạng và giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số trên địa bàn tỉnh Nghệ An đến năm 2030”. Hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý cùng đánh giá thực trạng phát triển kinh tế số của địa phương, nhận diện những khó khăn, thách thức và đề xuất các giải pháp đột phá nhằm đưa kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng quan trọng trong giai đoạn tới.

Hội thảo do GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và ông Võ Trọng Phú, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An đồng chủ trì.

Kinh tế số ngày càng đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Võ Trọng Phú nhấn mạnh, kinh tế số là hoạt động kinh tế sử dụng công nghệ số và dữ liệu số làm yếu tố đầu vào chủ yếu, lấy môi trường số làm không gian hoạt động chính và ứng dụng công nghệ thông tin, viễn thông để nâng cao năng suất lao động, đổi mới mô hình kinh doanh cũng như tối ưu hóa cấu trúc nền kinh tế.

Ông Võ Trọng Phú, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nghệ An

Theo ông Võ Trọng Phú, những năm gần đây, kinh tế số tại Nghệ An đã có những bước phát triển tích cực và ngày càng khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Tốc độ tăng trưởng kinh tế số bình quân giai đoạn 2020 - 2025 đạt 9,75%; riêng năm 2024 đạt 12,25% và năm 2025 đạt 14,1%.

“Việc thích nghi với điều kiện sống và làm việc mới đã khiến các tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở giáo dục và người dân nhận thức rõ hơn về vai trò của công nghệ số. Kinh tế số không còn là xu hướng của tương lai mà đã trở thành giải pháp thiết thực và cấp thiết trong hiện tại”, ông Võ Trọng Phú khẳng định.

Tại hội thảo, các tham luận tập trung vào nhiều nội dung quan trọng như: đóng góp của kinh tế số trong GRDP tỉnh Nghệ An giai đoạn 2020 - 2025; các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế số; bối cảnh trong nước và quốc tế tác động đến quá trình chuyển đổi số; mô hình định lượng các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế số và xây dựng các kịch bản phát triển kinh tế số của tỉnh đến năm 2030.

Trình bày tham luận về đóng góp của kinh tế số trong GRDP tỉnh Nghệ An, TS. Nguyễn Thị Minh Tú, Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn cho biết quy mô kinh tế số của tỉnh liên tục gia tăng, phản ánh rõ những nỗ lực của chính quyền địa phương trong thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trên nhiều lĩnh vực.

Đáng chú ý, quá trình số hóa trong các ngành kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ từ sản xuất, thương mại đến hành chính công và đời sống dân sinh. Trong đó, khu vực dịch vụ được đánh giá là lĩnh vực chuyển đổi số nhanh và hiệu quả nhất. Các ngành tài chính - ngân hàng, thương mại điện tử, du lịch, giáo dục và y tế đã tích cực ứng dụng các nền tảng số vào hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, giảm chi phí và tăng hiệu quả hoạt động.

Kết quả này được thể hiện qua tỷ trọng đóng góp giá trị tăng thêm của kinh tế số trong khu vực dịch vụ vào GRDP của tỉnh, từ mức 4,8% năm 2020 tăng lên 5,26% năm 2025. Đây là minh chứng cho thấy kinh tế số đang từng bước trở thành động lực quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại và bền vững.

Cần tạo ra giá trị kinh tế số thực chất

Bên cạnh những kết quả đạt được, các chuyên gia cho rằng Nghệ An vẫn còn nhiều dư địa để phát triển kinh tế số và cần có những giải pháp quyết liệt hơn nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.

PGS.TS Hồ Hiền, Trường Đại học Nghệ An nhận định, tỉnh cần chuyển trọng tâm từ “triển khai chuyển đổi số” sang “tạo ra giá trị kinh tế số thực chất”. Những kết quả này phải được đo lường bằng các chỉ tiêu cụ thể như năng suất lao động, doanh thu, khả năng mở rộng thị trường, đổi mới mô hình kinh doanh và mức độ phát triển bao trùm của nền kinh tế.

Rất đông các chuyên gia, nhà khoa học tham dự hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, phân tích sâu về những khó khăn, hạn chế đang cản trở quá trình phát triển kinh tế số tại địa phương. Nhiều ý kiến cho rằng hạ tầng số chưa đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực số còn hạn chế, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số chưa cao và hệ sinh thái số vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Để định hình chiến lược phát triển kinh tế số Nghệ An đến năm 2030, hội thảo đề xuất nhiều nhóm giải pháp mang tính đột phá. Trong đó, tỉnh cần thống nhất mô hình và định hướng chuyển đổi số trong toàn hệ thống; hoàn thiện thể chế quản lý kinh tế số; khuyến khích phát triển các mô hình kinh doanh mới dựa trên công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Trình bày kịch bản phát triển kinh tế số Nghệ An đến năm 2030, GS.TS Trần Thọ Đạt nhấn mạnh 3 định hướng chiến lược cốt lõi gồm: Dịch chuyển trọng lực kinh tế từ dịch vụ viễn thông tiêu dùng sang lõi công nghiệp số, thúc đẩy sản xuất thông minh và điện tử; hiện đại hóa hạ tầng số thông qua xây dựng hệ sinh thái dữ liệu tập trung cấp tỉnh, cấp vùng đạt tiêu chuẩn Tier III, phủ sóng 5G tại các khu công nghiệp trọng điểm; thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong doanh nghiệp, hướng tới nâng tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nền tảng số đạt 70 – 80%, đồng thời ứng dụng IoT và Blockchain trong phát triển nông nghiệp thông minh.

Theo GS.TS Trần Thọ Đạt, việc triển khai đồng bộ các định hướng này ngay từ giai đoạn “xây nền” sẽ tạo nền tảng quan trọng để Nghệ An bứt phá, hướng tới trở thành trung tâm công nghệ lõi của khu vực Bắc Trung Bộ vào năm 2030.

GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số đồng bộ, hiện đại; xây dựng hệ sinh thái số toàn diện; hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh chuyển đổi số, tham gia sâu hơn vào các hoạt động của nền kinh tế số.

Một trong những giải pháp được các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh là phát triển nguồn nhân lực số và công dân số. Theo đó, tỉnh cần tăng cường đào tạo đội ngũ lao động có năng lực tiếp cận công nghệ mới, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với môi trường số đang thay đổi nhanh chóng.

Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng, nếu tận dụng tốt cơ hội từ chuyển đổi số, đồng thời tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn hiện nay, Nghệ An hoàn toàn có thể tạo ra bước đột phá trong phát triển kinh tế số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm phát triển của khu vực Bắc Trung Bộ trong những năm tới.