Lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La tôn vinh tục thờ Mẫu của người Việt

Ngày 11/3, lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La năm 2025 chính thức khai mạc tại thành phố Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang). Đây là năm thứ 14, lễ hội được tổ chức và ngày càng thu hút đông đảo nhân dân, du khách.

Lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La bắt nguồn từ dân gian, là một di sản văn hóa đặc sắc, gắn liền với tục thờ Mẫu Thoải, vị Thánh Mẫu thần linh thiêng trong tâm thức người Việt.

Lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La gắn liền với tục thờ Mẫu Thoải. Ảnh: HNM

Đây là lễ hội có truyền thống lâu đời, được nhân dân Tuyên Quang thành kính gìn giữ, trở thành nơi hội tụ của niềm tin, tâm linh và văn hóa dân tộc. Lễ hội được khôi phục từ năm 2007.

Trải qua thời gian, lễ rước Mẫu mặc dù có tiếp thu thêm những yếu tố hiện đại nhưng cơ bản các nghi thức vẫn mang đậm sắc thái cổ truyền. Phần lễ gồm nghi thức rước Mẫu từ đền Ỷ La, đền Thượng về đền Hạ hợp tế nhập cung; lễ khai mạc, lễ tế Thánh Mẫu và các vị thần; lễ dâng hương, dâng rượu, lễ hiến sinh; lễ hoàn cung (lễ rước Thánh Mẫu từ đền Hạ hoàn cung tại đền Thượng và đền Ỷ La).

Đặc sắc nhất là lễ rước Mẫu mang đậm sắc thái cổ truyền. Trong sáng 10 và 11/3 là lễ rước Mẫu từ đền Ỷ La, đền Thượng về đền Hạ để hợp tế, nhập cung. Đến ngày 15/3 là lễ hoàn cung - rước thánh Mẫu từ đền Hạ về đền Thượng và đền Ỷ La.

Phần hội với đa dạng các hoạt động như thưởng thức các màn múa lân, trình diễn thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của Người Việt, “Không gian Trà Xứ Tuyên”...

Đặc biệt, người dân và du khách có cơ hội tìm hiểu, chiêm ngưỡng các trang phục trong tín ngưỡng thờ Mẫu tại không gian trưng bày khăn chầu, áo ngự và được hòa mình, tham gia vào các hoạt động thể thao, các trò chơi dân gian truyền thống...

Rước Mẫu là một trong các nghi lễ quan trọng nhất của lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La. Ảnh: HNM

 

Lễ hội năm nay còn ứng dụng công nghệ hiện đại, với màn hình tương tác giới thiệu tín ngưỡng thờ Mẫu tại khuôn viên đền Hạ. Công nghệ này sử dụng phần mềm "Tín ngưỡng thờ Mẫu" - một ứng dụng được thiết kế chuyên sâu nhằm giới thiệu, phổ biến những giá trị văn hóa đặc sắc của đạo Mẫu.

Trong đó, nổi bật là các thông tin hấp dẫn, tương tác đa phương tiện về các nhân vật, các đền thờ, nghi lễ, phong tục... giúp người dùng có cái nhìn trực quan, sinh động về tín ngưỡng thờ Mẫu.

Lễ hội đền Hạ - đền Thượng - đền Ỷ La diễn ra đến 15/3 (tức 16 tháng Hai âm lịch).