Lâm Đồng nâng chuẩn OCOP, tăng sức cạnh tranh cho đặc sản địa phương

Sau nhiều năm triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), Lâm Đồng đã hình thành hệ thống sản phẩm đặc trưng phong phú, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm sinh kế cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu thị trường ngày càng cao, việc duy trì và nâng cấp chất lượng sản phẩm đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

 Lâm Đồng sở hữu nhiều sản phẩm có tiềm năng phát triển thành thương hiệu mạnh trên thị trường 

Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành kế hoạch đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP năm 2026 theo quy định mới của Chính phủ. Điểm đáng chú ý là công tác đánh giá sẽ được thực hiện chặt chẽ hơn, với sự tham gia sâu của chính quyền cơ sở ngay từ khâu thẩm định ban đầu.

Theo quy trình mới, UBND cấp xã phải tổ chức kiểm tra thực tế các điều kiện sản xuất, nguồn nguyên liệu, lao động địa phương và các yếu tố thể hiện bản sắc văn hóa của sản phẩm trước khi đề xuất cấp trên xem xét công nhận. Cách làm này được kỳ vọng sẽ giúp sàng lọc những sản phẩm thực sự đáp ứng yêu cầu, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong quá trình đánh giá.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng được giao nhiệm vụ rà soát toàn bộ sản phẩm OCOP đã được công nhận, nhất là những sản phẩm sắp hết thời hạn chứng nhận, để hướng dẫn chủ thể đánh giá lại hoặc đăng ký nâng hạng sao. Việc phân hạng sản phẩm cấp tỉnh trong năm 2026 sẽ được tổ chức thành ba đợt, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất chủ động chuẩn bị hồ sơ tham gia.

Là địa phương có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng sở hữu nhiều sản phẩm có tiềm năng phát triển thành thương hiệu mạnh trên thị trường như cà phê, trà, dâu tây, atisô, mắc ca, mật ong, yến sào, đông trùng hạ thảo hay các dòng sản phẩm chế biến từ rau, hoa và dược liệu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, bộ tiêu chí OCOP mới không chỉ đánh giá chất lượng sản phẩm mà còn chú trọng khả năng kể câu chuyện về sản phẩm, yếu tố văn hóa địa phương, năng lực quản trị, khả năng truy xuất nguồn gốc và tính bền vững trong sản xuất.

Điều này đồng nghĩa các chủ thể OCOP sẽ phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ, đổi mới quy trình sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định cũng như phát triển hình ảnh thương hiệu. Việc ứng dụng chuyển đổi số, thương mại điện tử và các giải pháp truy xuất nguồn gốc cũng được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Không dừng lại ở khâu công nhận, công tác hậu kiểm cũng sẽ được tăng cường. Những sản phẩm không duy trì được chất lượng hoặc vi phạm quy định về sử dụng nhãn hiệu OCOP có thể bị thu hồi chứng nhận. Đây được xem là giải pháp nhằm bảo vệ uy tín chung của chương trình và quyền lợi người tiêu dùng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng nhận định, khi tiêu chuẩn ngày càng được nâng cao, OCOP sẽ không còn đơn thuần là danh hiệu cho sản phẩm nông thôn mà trở thành "giấy thông hành" giúp đặc sản địa phương tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại, mở rộng thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu.