Hiện đại hóa quản lý khoa học công nghệ để tăng sức cạnh tranh đến năm 2030

Triển khai tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Chiến lược phát triển KH,CN&ĐMST đến năm 2030, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định 2454/QĐ-BKHCN, phê duyệt Chương trình khoa học xã hội và nhân văn cấp quốc gia “Nghiên cứu đổi mới quản lý KH,CN&ĐMST ở Việt Nam” (KX.07/21-30).

Đây là chương trình có ý nghĩa nền tảng nhằm cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động KH,CN&ĐMST trong giai đoạn mới.

Doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò chủ lực trong triển khai các mục tiêu.

Chương trình tập trung triển khai các nghiên cứu chuyên sâu về lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Những vấn đề cốt lõi như hệ thống pháp lý, mô hình tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành, chính sách tài chính, cũng như xu hướng quản trị đổi mới sáng tạo trên thế giới được phân tích, đối chiếu toàn diện.

Trong đó, các bất cập hiện hữu như cơ chế đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ, quản lý nguồn vốn R&D, vai trò và hiệu quả hoạt động của các tổ chức khoa học công nghệ công lập và tư nhân… được đánh giá khách quan để làm cơ sở đề xuất giải pháp phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Xác định doanh nghiệp là chủ thể trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chương trình dành trọng tâm nghiên cứu thực trạng quản trị KH,CN&ĐMST trong doanh nghiệp Việt Nam. Các nội dung đánh giá gồm năng lực hấp thụ công nghệ, mức đầu tư cho nghiên cứu, phát triển, khả năng ứng dụng công nghệ tiên tiến, cũng như mức độ tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Trên cơ sở đó, nhóm giải pháp thúc đẩy khu vực doanh nghiệp được đề xuất, gồm mở rộng cơ chế sandbox thử nghiệm chính sách, bổ sung ưu đãi cho các dự án công nghệ lõi, tăng cường kết nối viện - trường - doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song với đó, chương trình đặc biệt chú trọng tới chất lượng đội ngũ quản lý KH,CN&ĐMST. Hoạt động đánh giá năng lực cán bộ từ trung ương đến địa phương cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cao kỹ năng hoạch định chính sách, năng lực phân tích dữ liệu, quản trị nhiệm vụ khoa học công nghệ và ứng dụng các công cụ quản lý hiện đại.

Từ kết quả nghiên cứu, chương trình xây dựng hệ thống đào tạo chuẩn hóa, gồm các khóa bồi dưỡng chuyên sâu, giáo trình thống nhất và chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế. Mục tiêu là hình thành đội ngũ cán bộ quản lý đủ năng lực làm việc trong môi trường công nghệ cao, có tư duy chiến lược và khả năng dẫn dắt quá trình đổi mới mô hình quản lý KH,CN&ĐMST trong giai đoạn tới.

Việc hiện đại hóa quản lý KH,CN&ĐMST đến năm 2030 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và bắt kịp xu hướng phát triển của các quốc gia tiên tiến.