Dễ hiểu, dễ nhớ sẽ dễ thuyết phục
Theo ông Lê Thanh Phong, Cục trưởng Cục An toàn Thực phẩm, từ năm 2010 trở về trước, tất cả các loại sữa dạng lỏng đều được coi là sữa tươi. Tới QCVN 5-1:2010/BYT thì đã “thanh lọc” các loại sữa không phải sữa tươi (pha từ sữa bột hoặc pha một phần sữa bột với sữa tươi) thành “Sữa tiệt trùng”.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải người tiêu dùng nào cũng đọc nhãn mác chi ly để biết, hiểu và nhớ tên gọi sữa, đồng thời việc sản xuất, chế biến sữa tươi trong nước hiện đã phát triển rất mạnh và hiện đại nhất nhì khu vực. Vì vậy, theo ông Phong thì “Đến thời điểm hiện này sửa đổi quy chuẩn là cần thiết, nó phù hợp với tình hình sản xuất hiện nay, phù hợp với quá trình hội nhập”. Với tinh thần như vậy, ban soạn thảo xây dựng bản dự thảo sửa đổi theo hướng: Minh bạch (bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng); Phù hợp với điều kiện sản xuất, chăn nuôi; Đảm bảo hội nhập quốc tế.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) - đại diện cho người tiêu dùng đã rất hoan nghênh việc sửa đổi này. Ông chia sẻ: “Tôi rất hoan nghênh Cục An toàn Thực phẩm đã lấy ý kiến rộng rãi, dân chủ quy chuẩn về sữa. Đây là 1 vấn đề mà người tiêu dùng rất quan tâm. Người tiêu dùng lâu nay rất quan tâm về tên gọi về sữa. Tên càng dễ hiểu, dễ nhớ thì sẽ thuyết phục”.
Theo ông Hùng, Vinastas rất đồng tình với ý kiến của Cục vì lâu nay tên gọi “sữa tiệt trùng” khiến người tiêu dùng cũng nhầm lẫn.
“Luật Bảo vệ người tiêu dùng có 8 quyền trong đó có quyền được thông tin về hàng hóa và quyền được lựa chọn. Bởi vậy chúng ta cần thông tin thế nào để phản ánh đúng bản chất mặt hàng đó. Trong Luật An toàn thực phẩm cũng có quy định rõ về việc ghi nhãn không được làm hiểu sai lệch bản chất và công dụng của hàng hóa” - ông Hùng nói.
Vì thế, việc gọi tên sản phẩm càng chính xác, càng sát bản chất nguyên liệu sản xuất thì sẽ dễ hiểu, dễ nhớ với người tiêu dùng và doanh nghiệp thực hiện điều đó sẽ càng được lợi.
Sửa đổi tên gọi “Sữa tiệt trùng”
Trình bày việc sửa đổi khái niệm, bà Nguyễn Thị Việt Hằng, Chuyên viên Cục An toàn Thực phẩm cho biết, dự thảo sửa đổi theo hướng: trong nhóm sữa tươi thì hợp nhất định nghĩa sữa tươi nguyên chất thanh trùng và sữa tươi nguyên chất tiệt trùng thành sữa tươi nguyên chất; Hợp nhất định nghĩa sữa tươi thanh trùng và sữa tươi tiệt trùng thành sữa tươi. Ngoài ra, trên thị trường có những sản phẩm như sữa tươi tách béo dành cho những người béo phì thì có thêm tên gọi sữa tươi tách béo.
Sữa tiệt trùng thì được sửa đổi thành 3 khái niệm: sữa hoàn nguyên, sữa pha lại và sữa hỗn hợp. Việc sửa đổi này phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế Codex Stan 206-1999 và TCVN 11216-2015 và rất rõ ràng trong việc định nghĩa, làm rõ nguyên liệu sản xuất. Trong đó sữa hoàn nguyên, sữa pha lại được chế biến 100% từ sữa bột; sữa hỗn hợp sẽ bao gồm cả sữa bột pha lẫn một phần sữa tươi.
Bà Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam khi nghiên cứu bản sửa đổi này đã khẳng định, lần sửa đổi này hoàn toàn đảm bảo 3 tiêu chí mà Cục An toàn Thực phẩm đưa ra. Cùng đó, bà nêu thêm thực tế: “Chúng ta đưa ra tiêu chí minh bạch vì người tiêu dùng nhưng tôi nghĩ minh bạch là cho cả doanh nghiệp. Các khái niệm sữa tươi, sữa tươi tách béo, sữa tươi nguyên chất, sữa hoàn nguyên, sữa pha lại, sữa hỗn hợp sẽ làm minh bạch các khái niệm sữa, giúp doanh nghiệp cũng phải minh bạch nhãn mác”.
Các tên gọi sữa cũng nhận được sự đồng tình của doanh nghiệp, đại diện các nhãn hiệu sữa IDP, Cô gái Hà Lan, TH true Milk đều khẳng định dự thảo này đã góp phần tích cực làm rõ tên gọi sữa để người tiêu dùng lựa chọn. Riêng Vinamilk vẫn “lấn cấn” khái niệm sữa tươi và đề nghị gộp khái niệm, chỉ giữ lại khái niệm “sữa tươi nguyên chất” nhưng không nhận được sự tán thành vì không phù hợp với thực tế sản xuất, chế biến sữa tại Việt Nam và của chính Vinamilk.
Trước nhiều ý kiến đóng góp tích cực, Cục An toàn Thực phẩm khẳng định Cục sẽ lắng nghe ý kiến các bên và chốt lại việc lấy ý kiến trong thời gian sớm nhất để ban hành.
| Theo Bộ Công thương, tổng lượng sữa lỏng quy đổi tiêu dùng tại Việt Nam năm 2014 là 1.625,5 triệu lít, bình quân đầu người là 18 lít/người/năm, trong đó chỉ có 6,1 lít là sữa tươi, bằng 34% tổng lượng sữa quy đổi tiêu thụ. Trong khi đó trên thế giới bình quân đầu người là 103 lít/người/năm. Con số này khác nhau ở các khu vực. Cụ thể, Châu Á bình quân 65,6 lít/người/năm (trong đó Trung Quốc 35 lít, Thái Lan 25 lít); châu Âu 205 lít/người/năm; Châu Đại Dương 336 lít/người/năm. Hầu hết lượng sữa tiêu thụ trên thế giới đều tính theo sữa tươi (tức là bình quân đầu người thế giới là 103 lít sữa tươi/năm) trong khi Việt Nam tính theo sữa quy đổi (cả sữa tươi và sữa bột pha dạng lỏng). |
Thanh Xuân