Bộ Công Thương sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về khai khoáng và vật liệu nổ công nghiệp

Bộ Công Thương đang xây dựng Thông tư sửa đổi, bổ sung một số Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về an toàn trong khai thác khoáng sản, thiết bị điện phòng nổ và vật liệu nổ công nghiệp nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn trong hoạt động sản xuất công nghiệp.

Việc sửa đổi các QCVN được triển khai trong bối cảnh Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Một trong những điểm mới quan trọng của luật là phân định rõ trách nhiệm quản lý đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa, đồng thời chuyển mạnh từ phương thức quản lý hành chính sang quản lý dựa trên mức độ rủi ro.

Bộ Công Thương sửa đổi quy chuẩn kỹ thuật về khai khoáng và vật liệu nổ công nghiệp

Để cụ thể hóa các quy định của luật, ngày 23/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và giao các bộ quản lý ngành, lĩnh vực trách nhiệm xây dựng mới hoặc sửa đổi, bổ sung các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính thống nhất và tạo thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện.

Hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật trong khai thác khoáng sản

Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng và sửa đổi các QCVN lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong hoạt động công nghiệp khai khoáng và vật liệu nổ công nghiệp.

Quá trình rà soát cho thấy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2025 và Nghị định số 37/2026/NĐ-CP đã bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến mã số HS của sản phẩm, hợp quy, kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu, ghi nhãn hàng hóa và hoạt động kiểm định. Do đó, các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành cần được cập nhật để phù hợp với yêu cầu quản lý mới cũng như khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện tại doanh nghiệp, địa phương và cơ quan quản lý.

Đối với lĩnh vực khai thác khoáng sản và mỏ hầm lò, nội dung sửa đổi tập trung vào việc hoàn thiện các yêu cầu về an toàn kỹ thuật trong khai thác, đặc biệt đối với công tác thông gió, thoát nước, phòng chống bục nước, bục khí, phòng chống cháy nổ khí mê-tan và bụi than.

Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến quản lý, sử dụng thiết bị điện phòng nổ trong môi trường có nguy cơ cháy nổ cao cũng được rà soát, cập nhật. Đây là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nhiều mỏ hầm lò hiện nay đang khai thác ở độ sâu lớn hơn, điều kiện địa chất ngày càng phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn lao động.

Bộ Công Thương cho biết, các nội dung sửa đổi cũng hướng tới tiếp cận các tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế tiên tiến về an toàn mỏ, đồng thời bảo đảm tính khả thi, phù hợp với trình độ công nghệ, điều kiện sản xuất và năng lực quản lý của ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam.

Tăng cường kiểm soát rủi ro đối với vật liệu nổ công nghiệp

Trong lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp, dự thảo sửa đổi các QCVN tập trung hoàn thiện đồng bộ các quy định liên quan đến sản xuất, bảo quản, vận chuyển, sử dụng và tiêu hủy vật liệu nổ theo hướng chặt chẽ hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Các nội dung sửa đổi chú trọng tăng cường biện pháp kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời quản lý vật liệu nổ công nghiệp. Trong đó, dự thảo bổ sung các yêu cầu cụ thể về điều kiện kho bảo quản, khoảng cách an toàn, hệ thống phòng cháy chữa cháy, thiết bị giám sát, cảnh báo và quy trình ứng cứu khẩn cấp khi xảy ra sự cố.

Đồng thời, các quy chuẩn kỹ thuật cũng được nghiên cứu cập nhật nhằm tăng cường yêu cầu về an ninh, an toàn trong quản lý vật liệu nổ công nghiệp, góp phần phòng ngừa nguy cơ thất thoát, sử dụng sai mục đích hoặc các hành vi vi phạm pháp luật.

Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, việc hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, thiết bị điện phòng nổ và vật liệu nổ công nghiệp sẽ tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm an toàn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Qua đó, góp phần nâng cao năng lực quản lý rủi ro, giảm thiểu tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật, bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội trong giai đoạn mới.