Việt Nam - Trung Quốc tăng cường hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ

Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã phối hợp với Bộ Giáo dục Trung Quốc tổ chức Diễn đàn hợp tác giáo dục đại học, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam – Trung Quốc năm 2026 tại Đại học Thanh Hoa, với sự tham gia của khoảng 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu của hai nước cùng một số doanh nghiệp.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo

Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn khẳng định, trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên số, giáo dục đại học không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà đã trở thành “hạ tầng chiến lược của quốc gia”, nơi tạo ra tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và trực tiếp đóng góp vào năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Bộ trưởng, những xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt giữa các nền giáo dục lớn trong khu vực, không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.

Bộ trưởng nhấn mạnh, Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử, định hướng phát triển và đều coi trọng giáo dục, khoa học, công nghệ và nhân tài, từ đó có đầy đủ điều kiện để trở thành những đối tác chiến lược trong xây dựng hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo của khu vực. Sự gặp gỡ giữa nhu cầu phát triển của hai nền giáo dục tạo ra dư địa lớn để nâng tầm hợp tác lên giai đoạn mới – “giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu và đồng kiến tạo giá trị”.

Trong khuôn khổ diễn đàn, đã có nhiều hoạt động gặp gỡ, giao lưu, trao đổi học thuật và hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp hai nước. Đáng chú ý, trong dịp này, 52 văn bản thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Trung Quốc.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đây không chỉ là những con số mà là những cam kết cụ thể, thể hiện tiềm năng, niềm tin và kỳ vọng vào tương lai hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.

Định hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng đề xuất một số nội dung trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và nghiên cứu chung trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn; thiết lập cơ chế chuyển giao công nghệ hai chiều; phát triển các chương trình đào tạo gắn với thực tiễn theo mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của sinh viên; đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục đại học và hợp tác trong chuyển đổi số giáo dục.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tin tưởng rằng, với sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao hai nước và sự chủ động của các cơ sở giáo dục đại học, nhà khoa học và doanh nghiệp, hợp tác Việt Nam – Trung Quốc trong lĩnh vực này sẽ bước sang giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn.

Tại phiên chính của diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Giáo dục Trung Quốc Nhậm Hữu Quần và Giám đốc Đại học quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy cũng có bài phát biểu, nhấn mạnh thêm các nội dung hợp tác giáo dục đại học thiết thực giữa hai nước.

Sau phiên chính của diễn đàn, các đại biểu tiếp tục tham dự 4 phiên chuyên đề với các chủ đề: Phát triển hợp tác giáo dục đại học nhằm xây dựng cộng đồng nhân tài khu vực giữa Trung Quốc và Việt Nam; Hợp tác quốc tế trong đào tạo nhân sự cấp cao và liên kết chuỗi công nghiệp Trung Quốc – Việt Nam; Môi trường và phát triển bền vững; Trí tuệ nhân tạo và giáo dục số: Tăng cường năng lực công nghệ và hợp tác quản trị

Diễn đàn là dịp để các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước trao đổi, kết nối, thúc đẩy hợp tác sâu sắc hơn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, góp phần củng cố tin cậy chính trị và tăng cường quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc.

Trước đó, phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa trong khuôn khổ diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dành nội dung quan trọng đề cập đến vai trò của giáo dục đại học, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong tổng thể quan hệ hợp tác giữa hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, để thực hiện các mục tiêu phát triển chiến lược, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chính của phát triển. Trên cơ sở đó, giáo dục – đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là lĩnh vực “ưu tiên của ưu tiên”, giữ vai trò nền tảng trong việc xây dựng thế hệ trẻ có năng lực làm chủ công nghệ, bản lĩnh hội nhập và khát vọng cống hiến.