Từ ESG đến năng suất: Doanh nghiệp Việt bước vào cuộc đua xanh hóa

Nếu trước đây câu chuyện nâng cao năng suất thường gắn với việc đầu tư thêm máy móc, mở rộng dây chuyền hay tăng tốc sản xuất, thì hiện nay nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang tư duy mới - giảm lãng phí.

Trong môi trường sản xuất hiện đại, điện năng, nguyên vật liệu và chi phí vận hành đều tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Khi tài nguyên được sử dụng hiệu quả hơn, chi phí sản xuất giảm xuống, dây chuyền vận hành ổn định hơn, chất lượng sản phẩm cũng được cải thiện. Xu hướng này đang thể hiện rõ trong các ngành xuất khẩu như điện tử, vật liệu xây dựng hay công nghiệp tiêu dùng - những lĩnh vực chịu áp lực ngày càng lớn từ các tiêu chuẩn ESG và yêu cầu giảm phát thải carbon của thị trường quốc tế.

Ảnh minh họa.

Trong khối doanh nghiệp FDI, Panasonic quyết định theo đuổi mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng và công trình xanh. Doanh nghiệp triển khai hệ thống quản lý năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo cùng thiết bị tiết kiệm điện nhằm giảm tiêu hao trong quá trình sản xuất, hướng tới mục tiêu cắt giảm phát thải CO₂ trong dài hạn. Điểm đáng chú ý là các giải pháp “xanh hóa” không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành. Khi năng lượng được kiểm soát tốt hơn, chi phí sản xuất giảm xuống năng suất tổng thể cũng được cải thiện.

Tương tự, VinFast cũng đang phát triển hệ sinh thái giao thông điện hóa và sản xuất xe điện theo xu hướng giảm phát thải của ngành vận tải toàn cầu. Việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh hiện không còn đơn thuần là thay đổi công nghệ mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe từ thị trường xuất khẩu. Doanh nghiệp phải đáp ứng thêm các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, dấu chân carbon và mức tiêu hao năng lượng trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Song song với xu hướng “xanh hóa”, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam cũng đang triển khai các tiêu chuẩn kiểm kê và quản lý phát thải khí nhà kính nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. ISO 14064-1 là tiêu chuẩn quốc tế quy định phương pháp định lượng và báo cáo phát thải khí nhà kính ở cấp tổ chức. Theo Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT), tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống kiểm kê phát thải bài bản, bảo đảm tính minh bạch và nhất quán trong ghi nhận lượng khí nhà kính phát sinh từ hoạt động sản xuất. Không chỉ hỗ trợ đáp ứng yêu cầu môi trường, ISO 14064-1 còn giúp doanh nghiệp nhận diện rõ những nguồn phát thải lớn trong chuỗi sản xuất.

Từ góc độ năng suất, việc áp dụng tiêu chuẩn này mang lại giá trị rõ rệt. Khi doanh nghiệp đo lường được lượng phát thải theo từng công đoạn, họ có thể xác định chính xác những khâu tiêu hao năng lượng lớn để tối ưu quy trình vận hành, giảm lãng phí nguyên liệu và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Ngoài ra, ISO 14064-3 cũng được sử dụng để thẩm định và xác minh báo cáo phát thải khí nhà kính, giúp tăng độ tin cậy của dữ liệu khi doanh nghiệp làm việc với đối tác quốc tế hoặc tham gia các cơ chế thị trường carbon trong tương lai.

Theo đánh giá của các chuyên gia, kiểm kê phát thải đang dần trở thành công cụ quản trị năng suất mới. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào sản lượng đầu ra, thì hiện nay hiệu quả sử dụng năng lượng và mức độ phát thải trong toàn bộ chuỗi giá trị đã trở thành những chỉ số quan trọng. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường, “xanh hóa” không còn là xu hướng mang tính hình thức mà đã trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự của doanh nghiệp Việt Nam.