Tích cực chuyển đổi xanh, ứng phó hiệu quả tình trạng biến đổi khí hậu

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho biết, biến đổi khí hậu đã trở thành vấn đề toàn cầu, thách thức không biên giới đối với toàn nhân loại, thậm chí còn đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường và rất khốc liệt, trong đó Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu; phải có giải pháp thích ứng hiệu quả. Riêng trong năm 2025 Việt Nam gánh chịu hậu quả của 21 cơn bão, áp thấp nhiệt đới, làm 420 người chết, 730 người bị thương, tổng thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 100 nghìn tỷ đồng.

Theo Thủ tướng Chính phủ, những mất mát vừa qua là lời cảnh báo, là yêu cầu cấp bách đặt ra đối với Việt Nam trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, trong đó có tiến trình thực hiện các cam kết tại COP26 để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải, nhất là trong lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, giao thông… đang là xu thế tất yếu không thể đảo ngược, là lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26, chủ trì Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP

Theo các báo cáo, ý kiến tại hội nghị, kể từ sau Phiên họp lần thứ 5 của Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành và Ban Chỉ đạo đã tích cực triển khai các nhiệm vụ; rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật.

Cùng với đó, Việt Nam tích cực tham gia các diễn đàn quốc tế về biến đổi khí hậu, mở rộng quan hệ đối tác chiến lược, thu hút thêm nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình các nghị định, dự thảo tạo cơ sở pháp lý triển khai đàm phán và thực hiện trao đổi tín chỉ carbon với các đối tác quốc tế. Thực hiện Đề án một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp với nhiều kết quả rất tích cực. Xây dựng cập nhật Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026 - 2035 (NDC3.0) với các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính linh hoạt phù hợp với mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Bộ Xây dựng đã hoàn thiện trình ban hành nhiều chính sách mới có tính đột phá, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thu hút vốn tư nhân đầu tư vào các dự án đường sắt, đường sắt đô thị; phát triển đô thị xanh và bền vững, ưu tiên giao thông công cộng; việc chuyển đổi các phương tiện sang sử dụng điện đã có những thay đổi rõ rệt (từ 2022 đến nay, ô tô điện tăng hơn 28 lần (tổng số 270 nghìn xe), xe buýt điện tăng 4 lần (tổng số 1.187 xe). Cả nước có gần 600 công trình được đánh giá, chứng nhận là công trình xanh.

Bộ Công Thương đã tích cực triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; đề xuất nhiều giải pháp để đa dạng hóa nguồn năng lượng, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo; thiết lập khung pháp lý chính thức cho các hợp đồng mua bán điện trực tiếp. Tăng cường các hoạt động đối ngoại để thực hiện chuyển đổi năng lượng công bằng trong khuôn khổ JETP và Sáng kiến AZEC. Hoàn tất thủ tục để Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên minh năng lượng mặt trời quốc tế (ISA), tham gia Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA).

Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan liên quan đã hoàn thành xây dựng khung pháp lý cho sàn giao dịch carbon trong nước. Triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh đạt được nhiều kết quả tích cực.

Các địa phương đã lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện cam kết chính trị rõ ràng, đồng bộ, nỗ lực cụ thể hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0". Thói quen sử dụng xe ô tô điện, xe máy điện tại nhiều địa phương tăng rõ rệt, thực hiện chuyển đổi dần sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng điện. Phong trào sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện được triển khai ở nhiều thành phố lớn trên cả nước.

Về triển khai của khối ngân hàng, doanh nghiệp, đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 750 nghìn tỷ đồng, tăng 10,3% so với cuối năm 2024. Các ngân hàng thương mại trong nước và các định chế tài chính nước ngoài tại Việt Nam đã triển khai nhiều gói chính sách mới nhằm đẩy mạnh các sản phẩm tín dụng xanh.

Nhiều doanh nghiệp chuyển hướng mạnh mẽ sang đầu tư xanh, công nghệ sạch, mô hình phát thải thấp. Các tập đoàn nhà nước đã tiên phong trong phát triển năng lượng bền vững. Điển hình là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam triển khai thí điểm dự án điện gió ngoài khơi; các giải pháp thu hồi và lưu trữ carbon; tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế chế tạo và lắp đặt các công trình điện gió ngoài khơi. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tập trung phát triển mạng lưới truyền tải và phân phối điện, đấu nối, giải tỏa công suất cho các dự án điện gió, điện mặt trời…