Thúc đẩy đổi mới sinh thái trong ngành dệt may để thích ứng tiêu chuẩn toàn cầu

Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường, ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: Việc chuyển đổi theo hướng sinh thái bền vững, việc đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu. “Đổi mới sinh thái” không còn là lựa chọn mang tính hình thức, mà đã trở thành yêu cầu sống còn, đồng thời mở ra cơ hội nâng tầm giá trị cho toàn ngành.

Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ và nhiều thị trường phát triển đang triển khai hàng loạt chính sách như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chiến lược dệt may bền vững, hay các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc nguyên liệu. Điều này buộc các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải chứng minh sản phẩm của mình không chỉ đáp ứng yêu cầu về chất lượng, mà còn đảm bảo tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Trước thực trang trên, sáng ngày 20/3 tại Hà Nội, Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC) phối hợp với Công ty TNHH Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) và Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) tổ chức Hội thảo tập huấn “Đổi mới sinh thái trong ngành dệt may Việt Nam”. Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ dự án “Thí điểm đổi mới sinh thái tại Việt Nam - giảm thiểu sử dụng và phát thải các hóa chất ưu tiên kiểm soát (CoCs), bao gồm các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (POPs) trong ngành dệt may”.

Thúc đẩy đổi mới sinh thái trong dệt may để thích ứng tiêu chuẩn toàn cầu

Hội thảo nhằm nâng cao nhận thức và năng lực cho doanh nghiệp trong việc áp dụng các giải pháp đổi mới sinh thái. Thông qua đó, các doanh nghiệp có thể giảm thiểu sử dụng hóa chất độc hại, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng cường khả năng cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát biểu khai mạc, PGS,TS. Phạm Văn Lợi, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng thủy văn, Môi trường và Biển (IMHEMS) - Giám đốc Ban quản lý dự án nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi của dự án là nâng cao năng lực quản lý hóa chất và chất thải công nghiệp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ tuân thủ quy định pháp lý mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế”.

Theo ông Lợi, trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững là yêu cầu tất yếu.

Các chuyên gia chia sẻ tham luận tại Hội thảo tập huấn về đổi mới sinh thái trong ngành dệt may Việt Nam

Tại hội thảo, các chuyên gia đến từ UNEP, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (IMHEMS), ENTEC và VNCPC đã chia sẻ các nội dung quan trọng như: quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và an toàn hóa chất; các phương pháp quản lý hóa chất trong ngành dệt may; phương pháp luận đổi mới sinh thái; cùng các nghiên cứu điển hình về triển khai đổi mới sinh thái tại Việt Nam.

Các chuyên gia tại hội thảo cũng nhấn mạnh, vai trò của việc áp dụng các kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm tiêu thụ hóa chất, tiết kiệm nước và năng lượng. Song song, mô hình kinh tế tuần hoàn được khuyến khích nhằm kéo dài vòng đời sản phẩm, giảm phát sinh chất thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

PGS,TS. Phùng Chí Sỹ, Giám đốc ENTEC cho biết, hệ thống quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, an toàn hóa chất và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất đang ngày càng hoàn thiện, tạo động lực thúc đẩy doanh nghiệp ngành dệt may Việt Nam chuyển đổi. Ông Phùng Chí Sỹ nhấn mạnh việc minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đáng chú ý, chương trình thí điểm sẽ lựa chọn từ 8 đến 10 doanh nghiệp trong ngành dệt may Việt Nam để hỗ trợ đổi mới sinh thái. Các doanh nghiệp được tư vấn kỹ thuật, đào tạo và hỗ trợ xây dựng phương án kinh doanh khả thi, đồng thời có cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính xanh. Toàn bộ hoạt động hỗ trợ được cung cấp miễn phí và đảm bảo bảo mật thông tin.

Thông qua các hoạt động đào tạo, tư vấn kỹ thuật và kết nối nguồn lực, chương trình kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong ngành dệt may Việt Nam, góp phần giảm thiểu phát thải hóa chất nguy hại, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn môi trường quốc tế.

Hội thảo cũng là diễn đàn để các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thực tiễn và thúc đẩy hợp tác, hướng tới mục tiêu phát triển ngành dệt may Việt Nam xanh hơn, bền vững hơn và có năng lực cạnh tranh cao hơn trên thị trường toàn cầu.

Đổi mới sinh thái không chỉ là câu chuyện của riêng ngành dệt may, mà là xu thế chung của nền kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, đây là cơ hội để chuyển dịch từ “công xưởng gia công” sang trung tâm sản xuất bền vững và có giá trị cao hơn.