Phát huy “đầu tàu” tập đoàn kinh tế trong kỷ nguyên phát triển mới

Chiều ngày 13/4, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức Hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” nhằm đánh giá vai trò của các tập đoàn kinh tế trong tiến trình phát triển đất nước, đồng thời đề xuất các khuyến nghị chính sách để thúc đẩy khu vực này phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.

Nhà báo Phạm Đức Sơn, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư

Phát biểu khai mạc hội thảo, nhà báo Phạm Đức Sơn, Tổng Biên tập Tạp chí Nhà đầu tư, Trưởng Ban tổ chức, nhấn mạnh rằng sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Từ một quốc gia nghèo nàn, lạc hậu, Việt Nam đã vươn lên trở thành một hình mẫu phát triển kinh tế năng động trên thế giới. Đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, cả về vật chất lẫn tinh thần. “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”, ông khẳng định.

Theo định hướng tại Văn kiện Đại hội XIV, để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược, Đảng xác định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ổn định kinh tế vĩ mô, điều tiết các cân đối lớn và định hướng phát triển; kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện môi trường kinh doanh, bảo đảm quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh, khuyến khích doanh nghiệp trong nước phát triển lớn mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, cũng như thu hút có chọn lọc dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các ngành công nghệ cao.

Trước đó, Bộ Chính trị khóa XIII đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng như Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, Nghị quyết 68 về thúc đẩy kinh tế tư nhân và Nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước. Các nghị quyết này đều hướng tới mục tiêu xây dựng các tập đoàn kinh tế quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh khu vực và toàn cầu, đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó nâng cao nội lực của nền kinh tế.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, trong Hội nghị Trung ương III sắp tới, cơ quan này sẽ trình Bộ Chính trị đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ông cũng nhấn mạnh rằng các chủ trương phát triển doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân đã được quan tâm từ sớm, với các nghị quyết quan trọng như Nghị quyết 10 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 12, sau này là Nghị quyết 79 về đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương

Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc. Khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50% GDP và tạo ra phần lớn việc làm, nhưng cơ cấu còn phân tán, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hàng triệu hộ kinh doanh. Mục tiêu hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Một trong những vấn đề được đặt ra là cơ chế Nhà nước “đặt hàng” doanh nghiệp tư nhân thực hiện các dự án, nhiệm vụ chiến lược còn chậm, thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn, định mức và cơ chế đầu ra.

Theo ông Hiển, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, cần sớm hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm khơi thông nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực từ khu vực tư nhân. Trong tổng nhu cầu vốn đầu tư rất lớn của nền kinh tế, phần huy động từ khu vực tư nhân và nước ngoài đóng vai trò then chốt. Do đó, việc tháo gỡ các điểm nghẽn, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước, nhất là trong bối cảnh đa số doanh nghiệp có quy mô nhỏ, là yêu cầu cấp thiết.

Cũng tại hội thảo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, sau 40 năm đổi mới, kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả ấn tượng: quy mô nền kinh tế vượt 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới; tăng trưởng bình quân 5 năm đạt 6,2%; riêng năm 2025 đạt 8,03%; thu nhập bình quân đầu người vượt 5.000 USD. Những con số này cho thấy tiềm lực và vị thế của Việt Nam ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc NHNN phát biểu tại Hội thảo.

Ông nhấn mạnh, trong hành trình đó, các tập đoàn kinh tế luôn đóng vai trò “đầu tàu”, là xương sống của nền kinh tế thuộc khu vực nhà nước hay tư nhân. Đồng thời, hệ thống ngân hàng cũng đã có những bước phát triển vượt bậc, đồng hành cùng doanh nghiệp và nền kinh tế.

Tính đến cuối năm 2025, hệ thống ngân hàng Việt Nam có 127 tổ chức tín dụng với tổng tài sản gần 30 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 22% so với năm trước và tăng gần 2.000 lần so với thời điểm bắt đầu Đổi mới. Huy động vốn tăng hơn 1.300 lần trong 40 năm. Dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 18,6 triệu tỷ đồng, tương đương 144% GDP, trong đó tín dụng dành cho doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 48%, còn các tập đoàn, tổng công ty chiếm khoảng 7%.

Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật về tiền tệ và ngân hàng không ngừng được hoàn thiện, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng cung ứng nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là các dự án quy mô lớn, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế - xã hội. Ngành ngân hàng cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, phát triển các sản phẩm tài chính hiện đại, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Toàn cảnh hội thảo

Trong thời gian tới, đại diện Ngân hàng Nhà nước khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ, tín dụng và ngoại hối, kiểm soát lạm phát, đảm bảo cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới – kỷ nguyên hùng cường và thịnh vượng.

Hội thảo “40 năm đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển đã qua, mà còn mở ra nhiều gợi ý chính sách quan trọng nhằm phát huy vai trò của các tập đoàn kinh tế trong thời kỳ mới, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang hướng tới các mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng với kinh tế toàn cầu.