Hoàn thiện hành lang pháp lý về Luật đo lường trong bối cảnh chuyển đổi số

Phát biểu tại cuộc họp, ông Lê Xuân Định – Thứ trưởng Bộ KH&CN, Tổ trưởng Tổ soạn thảo xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường cho biết, đây là phiên họp đầu tiên rất quan trọng để thông qua các nội dung căn cốt cho việc sửa Luật Đo lường. Theo Thứ trưởng, sửa Luật Đo lường là một bước để thể chế hóa các chỉ đạo của Đảng và Nhà nước theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thời gian vừa qua, sau khi có Nghị quyết 57/NQ-TW, Bộ KH&CN là một trong những ngành quan trọng nhất trong thể chế hoá quan điểm, chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước trong đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Năm 2025, Bộ KH&CN đã sửa được 10 Luật, trong đó, riêng lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đã sửa Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Ông Lê Xuân Định – Thứ trưởng Bộ KH&CN (Ảnh: Hà My)

Cho đến nay, tất cả Nghị định hướng dẫn thi hành của hai Luật đã được kịp thời ban hành để phục vụ đời sống xã hội và Luật thứ ba trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng được đưa vào Chương trình pháp luật của năm 2026 chính là việc sửa đổi Luật Đo lường.

Luật Đo lường được ban hành từ năm 2011, tính đến nay đã có 15 năm áp dụng trong thực tiễn. Từ bối cảnh đất nước phát triển vào năm 2011 đến nay, nếu chỉ cần so sánh hai con số thu nhập bình nhân quân đầu người, GDP và lượng hàng hoá sản phẩm xuất khẩu và nhập khẩu đều có sự thay đổi.

Thay đổi không chỉ về quy mô mà quan trọng là cường độ của chất lượng. Vì vậy, để có hành lang pháp lý đáp ứng việc phát triển kinh tế- xã hội trong một nền kinh tế mở, trong bối cảnh công nghiệp 4.0, chuyển đổi số và coi khoa học và công nghệ là trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế quốc gia giai đoạn tới, rõ ràng việc hoàn thiện hành lang pháp lý, trong đó có lĩnh vực đo lường là cực kỳ quan trọng.

Có thể thấy, đo lường phải hết sức mạch lạc và là triết lý quản lý nhà nước, vì vậy đo lường được xem là một trong những thành tố quan trọng của hạ tầng chất lượng quốc gia và trong chuyển đổi số. Một trong những việc quan trọng nhất trong các dự thảo Luật đều có sự chỉ đạo rất mạnh mẽ của Chính phủ đó là vấn đề phân cấp, phân quyền. Phân cấp, phân quyền ở đây để thể hiện tinh thần tất cả các bộ, ngành chủ động vào cuộc, vào việc để đảm bảo đo lường được lan tỏa và phát huy hiệu quả trong các cấp, các ngành. Phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ lại nguồn lực, phân bổ lại quan hệ, cho nên đây là lĩnh vực trong nhiều năm tới cần điều chỉnh.

Cũng theo Thứ trưởng, Việt Nam là nước đang phát triển, để phát triển hệ thống đo lường quốc gia cần nhiều nỗ lực hơn nữa, không chỉ ở khối nhà nước mà cần phát triển năng lực tự thân của doanh nghiệp, cách tiếp cận cần linh hoạt hơn cho việc giữ chuẩn quốc gia. Không chỉ cơ quan nhà nước giữ chuẩn quốc gia mà doanh nghiệp đặt năng lực để giữ chuẩn quốc gia, chúng ta cần tạo điều kiện để xã hội hoá.

Toàn cảnh cuộc họp (Ảnh: Hà My)

Chia sẻ về lộ trình sắp tới, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết sẽ phải trình Chính phủ và trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ hai vào tháng 10/2026. Bởi vậy, Thứ trưởng đề nghị Tổ soạn thảo cần tập trung trí tuệ bám sát thực tiễn và hỏi kinh nghiệm quốc tế để xây dựng, hoàn thiện luật hiện đại, ổn định và có tính dẫn dắt. Tinh thần chỉ đạo của Trung ương là phải coi pháp luật là một trong những nguồn lực đột phá để thay đổi, phát triển.

Tại cuộc họp, ông Nguyễn Nam Hải – Chủ tịch Uỷ ban TCĐLCL Quốc gia đã Ttrình bày dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Trong khuôn khổ cuộc họp, các thành viên trong Tổ soạn thảo đã trao đổi, thảo luận ý kiến liên quan đến Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đánh giá cao các ý kiến đóng góp của các bộ, ngành trong Tổ soạn thảo, đồng thời mong có sự phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường trong thời gian tới.