Hà Nội từng bước chuyển đổi xe ba bánh tự chế sang phương tiện xanh

Trước yêu cầu bảo đảm trật tự an toàn giao thông và thúc đẩy phát triển giao thông xanh, Hà Nội đang nghiên cứu các giải pháp từng bước chuyển đổi xe ba bánh tự chế sang các phương tiện thân thiện với môi trường. Trong đó, việc tìm kiếm phương tiện thay thế phù hợp đối với xe ba bánh của thương binh được xác định là nhiệm vụ cần được nghiên cứu thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý và yếu tố an sinh xã hội.

Theo thống kê của Công an TP Hà Nội, hiện trên địa bàn thành phố có khoảng 866 thương binh đang sử dụng xe ba bánh tự sản xuất, lắp ráp để phục vụ hoạt động mưu sinh, chủ yếu trong lĩnh vực vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, do đặc thù là phương tiện tự chế, các loại xe này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông, đồng thời chưa đáp ứng các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Trước thực tế đó, các cơ quan chức năng của thành phố đang nghiên cứu phương án chuyển đổi sang các phương tiện sử dụng năng lượng điện nhằm thay thế dần xe ba bánh tự chế. Tuy nhiên, quá trình này được đánh giá là gặp không ít khó khăn, đặc biệt đối với nhóm thương binh do đặc thù thương tật của người sử dụng. Vì vậy, phương tiện thay thế không chỉ cần bảo đảm yếu tố kỹ thuật, an toàn mà còn phải phù hợp với khả năng điều khiển, nhu cầu sinh kế của người sử dụng.

Hà Nội từng bước chuyển đổi xe ba bánh tự chế sang phương tiện xanh

Để có cơ sở xây dựng giải pháp phù hợp, Sở Xây dựng Hà Nội đã kiến nghị thành phố tiếp tục giao Sở Nội vụ phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành khảo sát nhu cầu chuyển đổi việc làm đối với các trường hợp thương binh đang kinh doanh vận chuyển bằng xe ba bánh. Thông qua việc khảo sát, các cơ quan chức năng sẽ đánh giá cụ thể điều kiện, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp cũng như nhu cầu hỗ trợ của từng trường hợp.

Theo Sở Xây dựng, thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội về lộ trình chuyển đổi phương tiện thân thiện với môi trường, đơn vị đã phối hợp với các sở, ngành và doanh nghiệp liên quan tiến hành rà soát hiện trạng, nhu cầu cũng như điều kiện hoạt động của các loại phương tiện đặc thù đang khai thác trên địa bàn.

Trên cơ sở đó, các phương án chuyển đổi được nghiên cứu theo hướng phù hợp quy định pháp luật, đồng thời đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu quản lý và phát triển dịch vụ du lịch.

Đối với xích lô du lịch, một sản phẩm đặc trưng phục vụ du khách tại Hà Nội, Sở Xây dựng đã làm việc với các đơn vị liên quan, trong đó có Công ty cổ phần Ô tô TMT và các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ xích lô để nghiên cứu, thiết kế phương tiện phù hợp.

Tuy nhiên, do quy mô dự kiến chỉ khoảng 80 chiếc và yêu cầu phải giữ nguyên kiểu dáng truyền thống của xích lô hiện nay, nhiều nhà cung cấp đã từ chối hợp tác do khó đáp ứng yêu cầu thiết kế và hiệu quả sản xuất.

Trước những khó khăn này, Sở Xây dựng đã tiếp tục làm việc với Tổng công ty Du lịch Hà Nội nhằm nghiên cứu phát triển sản phẩm xích lô điện phục vụ khách du lịch. Hiện đơn vị này đang tiến hành khảo sát, xây dựng phương án triển khai và đánh giá tính khả thi của dự án.

Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng kiến nghị thành phố cho phép thí điểm xích lô điện trong thời gian 12 tháng, qua đó từng bước hình thành mô hình phương tiện du lịch thân thiện môi trường, phù hợp xu hướng phát triển giao thông xanh.

Cơ quan quản lý cũng cho biết, phương án cải tạo xích lô hiện có bằng cách lắp thêm động cơ để chuyển thành xe ba bánh cơ giới là khó khả thi. Nguyên nhân là khung xe và các thiết bị của xích lô hiện nay không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật theo QCVN 14:2024/BGTVT – quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy.

Bên cạnh đó, theo quy định của Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, phương tiện cơ giới ba bánh phải được đăng ký, gắn biển số và người điều khiển phải có giấy phép lái xe phù hợp. Vì vậy, việc nghiên cứu mẫu xích lô điện mới ngay từ đầu được đánh giá là hướng đi khả thi hơn, giúp đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch.

Sở Xây dựng đề xuất thành phố cho phép các xuồng điện đã hoàn tất đăng ký, đăng kiểm và có người điều khiển đủ chứng chỉ hành nghề được đưa vào thí điểm phục vụ du khách trong mùa lễ hội năm 2026.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh các chương trình phát triển giao thông bền vững, việc từng bước thay thế xe ba bánh tự chế bằng các phương tiện phù hợp, an toàn và thân thiện với môi trường được xem là hướng đi cần thiết. Tuy nhiên, quá trình này cần được thực hiện thận trọng, có lộ trình rõ ràng và đi kèm với các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm bảo đảm quyền lợi và sinh kế của người dân, đặc biệt là các thương binh đang sử dụng loại phương tiện này.