Xây dựng mô hình nông nghiệp xanh

Để các mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp được nhân rộng, tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền; hỗ trợ người dân phát triển chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp xanh, các bon thấp, nhất là chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ có liên kết với vùng nguyên liệu, áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và phù hợp với tiêu chuẩn xuất khẩu hoặc nhu cầu tiêu dùng xanh trong nước.

Nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính

Đồng thời, xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi hữu cơ, kinh tế tuần hoàn; ứng dụng công nghệ vi sinh trong ủ phân, công nghệ tách phân và nước tiểu trong chăn nuôi, nâng cao hiệu quả xử lý chất thải chăn nuôi và sản xuất phân bón hữu cơ, nhằm giảm thiểu chất thải và chi phí; hỗ trợ đầu tư trồng mới, trồng lại và chuyển đổi rừng trồng gỗ nhỏ chu kỳ ngắn (5 - 6 năm) sang trồng rừng gỗ lớn chu kỳ dài (10 - 15 năm). Từ đó, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có 70% phụ phẩm cây trồng được thu gom, xử lý, tái sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm phát thải khí nhà kính.

Ông Lương Quang Thạch - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Lào Cai cho biết, thời gian tới, chúng tôi sẽ tăng cường thông tin, tuyên truyền về hiệu quả của mô hình canh tác giảm phát thải, nông nghiệp xanh; tập trung đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực của bà con nông dân trong việc canh tác giảm phát thải; tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở để truyền tải tiến bộ kỹ thuật canh tác giảm phát thải thực hiện trong điều kiện ở cơ sở. Đồng thời, tiếp tục xây dựng các mô hình trình diễn để bà con được trực tiếp tham gia thực hiện.

Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Choa, xã Phúc Trạch (Hà Tĩnh) Trần Xuân Loát cho biết, với quy mô hơn 18ha, hằng năm hợp tác xã cung ứng cho thị trường hơn 100 tấn bưởi Phúc Trạch. Trước đây, khi chưa ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, vườn bưởi chỉ đậu quả lác đác, sản lượng không ổn định.

Bước ngoặt lớn, cây đạt tỷ lệ đậu quả cao

Tuy nhiên, từ khi áp dụng phương pháp thụ phấn bổ sung đã tạo ra bước ngoặt lớn, cây đạt tỷ lệ đậu quả cao. Điều này đã giải quyết triệt để bài toán năng suất. Hợp tác xã còn áp dụng canh tác theo hướng sinh thái, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, hầu như không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Quy trình sản xuất sạch đã giúp bưởi của hợp tác xã luôn có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, giá bán cao và ổn định.

Tỉnh Hà Tĩnh hiện có hơn 12.000ha cây có múi. Trong đó, diện tích bưởi chiếm hơn 4.300 ha, sản lượng khoảng 40.000 tấn. Để nâng cao chất lượng sản phẩm, cơ quan chức năng tỉnh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn thâm canh, chú trọng sử dụng phân bón hợp lý và phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM). Đặc biệt, việc ứng dụng thụ phấn bổ sung cho cây bưởi đạt tỷ lệ hơn 90% đã giúp nâng cao năng suất rõ rệt; cùng với đó, công nghệ bao quả đạt hơn 70% giúp cải thiện hiệu quả mẫu mã sản phẩm.

Tương tự, tại Phú Thọ, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Quân cho biết, địa phương đã tổ chức các lớp đào tạo nghề ngắn hạn, chuyển giao kỹ thuật trồng, cải tạo đất và canh tác an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ cho người dân. Bên cạnh đó, áp dụng các kết quả nghiên cứu từ Viện Bảo vệ thực vật (Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam) về quản lý dinh dưỡng và quy trình tổng hợp để tái canh cây cam bền vững. Đồng thời, tập trung cải tạo đất và xử lý triệt để các tác nhân gây hiện tượng vàng lá thối rễ như rệp sáp, tuyến trùng, nấm Fusarium và Phytophthora.

Nhờ vậy, chất lượng cây có múi của địa phương không ngừng được cải thiện. Tổng diện tích toàn tỉnh hiện đạt 15,3 nghìn ha, sản lượng ước đạt 274,5 nghìn tấn. Phú Thọ đã hình thành các vùng sản xuất tập trung như bưởi Đoan Hùng (1.450 ha), bưởi đỏ Hòa Bình (1.087ha); các vùng chuyên canh cam CS1, cam Canh, cam Xã Đoài và vùng sản xuất bưởi Diễn. Nhiều sản phẩm đã xuất khẩu sang các thị trường cao cấp như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Vương quốc Anh…

Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Huỳnh Tấn Đạt, thời gian qua, nhiều bộ giống mới có năng suất, chất lượng vượt trội đã được chuyển giao thành công vào thực tiễn sản xuất. Bên cạnh đó, trình độ canh tác tại nhiều địa phương được cải thiện rõ rệt thông qua việc áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân thông minh, giúp tối ưu hóa nguồn nước và vật tư nông nghiệp. Đặc biệt, tư duy của người sản xuất đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ lạm dụng hóa chất sang các giải pháp bền vững như tăng cường phân bón hữu cơ và ưu tiên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học để phòng trừ sâu bệnh.

Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt cho biết, trong thời gian tới, ngành trồng trọt sẽ tiếp tục nghiên cứu giống cây có chất lượng tốt và kháng bệnh hại chính, nhất là bệnh Greening. Đồng thời, hoàn thiện quy trình canh tác cho nhóm cây có múi phù hợp với từng vùng sinh thái, từ quản lý nguồn giống, lựa chọn vùng canh tác bảo đảm an toàn về nguồn nước, đất. Bên cạnh đó, thực hiện tái canh diện tích già cỗi, thoái hóa bằng giống sạch bệnh, mở rộng diện tích sản xuất an toàn thực phẩm, sản xuất có chứng nhận, tăng cường mở rộng cấp mã số vùng trồng, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.