Chính thức có người thứ 7 trên thế giới được chữa khỏi HIV nhờ liệu pháp tế bào gốc

Bệnh nhân là một người đàn ông 60 tuổi, đã mắc HIV và sau đó được chẩn đoán bị bệnh bạch cầu cấp tủy. Ông đã trải qua phẫu thuật thay thế tủy xương vào tháng 10/2015. Đến tháng 9/2018, ông ngừng sử dụng thuốc kháng virus HIV và hiện vẫn trong tình trạng thuyên giảm mà không bị tái phát virus. Các xét nghiệm gần đây không phát hiện HIV trong cơ thể ông.

"Khi thấy các bệnh nhân thuyên giảm HIV kéo dài mà không cần bất cứ liệu pháp điều trị bổ sung nào, chúng ta càng có thể tự tin rằng nhân loại sẽ tiêu diệt được virus này", tiến sĩ Christian Gaebler, bác sĩ và nhà khoa học tại Charité-Universitätsmedizin Berlin, chia sẻ.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng phương pháp tế bào gốc chỉ phù hợp với một số người. Các bệnh nhân HIV này đều bị ung thư máu và được cấy ghép để điều trị bệnh ác tính. Phương pháp này có độc tính cao và có thể gây tử vong, vì vậy không thể sử dụng cho những người chỉ mắc HIV mà không bị ung thư hoặc bất cứ loại bệnh nào khác. Người hiến tế bào gốc được lựa chọn vì có tế bào miễn dịch đặc hiệu, kháng HIV tự nhiên.

Thực tế, HIV vẫn là bệnh khó chữa, với các tế bào virus thường lây nhiễm các tế bào miễn dịch sống lâu và đang ở trạng thái ngủ đông. Những ổ chứa này có thể bất ngờ hoạt động và sản xuất HIV trở lại bất cứ lúc nào. Vì vậy, khi các bệnh nhân ngừng dùng thuốc, lượng virus của họ thường tăng trở lại trong vài tuần.

Phương pháp ghép tế bào gốc có thể chữa khỏi HIV một phần, vì quá trình hóa trị và xạ trị đã phá hủy hệ miễn dịch của người bệnh ung thư và thay thế nó bằng hệ miễn dịch khỏe mạnh từ người hiến tặng.

Trong số 7 trường hợp khỏi HIV bằng phương pháp này, 5 trường hợp tìm thấy người hiến tặng có khiếm khuyết tự nhiên ở cả hai bản sao của gene CCR5, một gene tạo protein trên bề mặt tế bào miễn dịch. Nếu CCR5 không hoạt động, các tế bào miễn dịch sẽ kháng HIV. Người hiến tặng của bệnh nhân Đức mới nhất chỉ có một bản sao gene CCR5, nghĩa là các tế bào miễn dịch chỉ có một nửa lượng protein bình thường, nhưng cùng với bệnh nhân, họ có khả năng cao chữa khỏi bệnh.

Thế giới đã ghi nhận 6 người khỏi HIV bằng phương pháp tế bào gốc trước đây. Bệnh nhân đầu tiên là Timothy Ray Brown, còn gọi là "bệnh nhân Berlin," được công bố khỏi bệnh năm 2008. Ông qua đời năm 2020 do bạch cầu tái phát.

Người thứ hai là Adam Castillejo, hay "bệnh nhân London," được ghép tế bào gốc năm 2016 và ngừng điều trị HIV năm 2017. Marc Franke, "bệnh nhân Düsseldorf," được coi là khỏi bệnh vào năm 2018. Paul Edmonds, "bệnh nhân Thành phố Hy vọng," là trường hợp chữa khỏi HIV lớn tuổi nhất, ghép tế bào gốc năm 2019 và ngừng dùng thuốc kháng virus năm 2021. Bệnh nhân thứ 5, sống tại New York, là người đầu tiên có dòng máu lai được chữa khỏi HIV. Bệnh nhân gần đây nhất ở Geneva đã ngừng điều trị HIV từ tháng 11/2021.

Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu và theo dõi các trường hợp này để hiểu rõ hơn về cơ chế chữa khỏi và tìm kiếm phương pháp điều trị hiệu quả hơn cho HIV.

*Theo NBC, AFP