Bắc Ninh: Khai hội đền Thần Nông, gìn giữ tín ngưỡng nông nghiệp truyền thống

Tâm điểm của lễ khai hội là nghi thức tế Thần Nông cùng các vị chư thần được tổ chức trang nghiêm. Nghi lễ thể hiện lòng tôn kính đối với vị thần được coi là ông tổ nghề nông, đồng thời nhắc nhớ đạo lý uống nước nhớ nguồn và gửi gắm mong ước về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Nghi thức tế Thần Nông

Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm dân gian được tổ chức sôi nổi như trình diễn hát văn, hát then; thi gói bánh chưng, bánh giầy; trưng bày, giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương như trà hoa vàng, dứa Bảo Sơn, na dai Nghĩa Phương... Những hoạt động này góp phần quảng bá sản vật địa phương và tạo không khí vui tươi trong những ngày đầu xuân.

Một nghi thức đáng chú ý khác là lễ khai canh, hạ điền, nghi lễ mang ý nghĩa mở đầu cho vụ sản xuất mới. Thông qua các nghi thức truyền thống được dàn dựng công phu, lễ hội thể hiện khát vọng về cuộc sống đủ đầy, mùa màng tốt tươi, đồng thời khích lệ nhân dân hăng hái lao động, sản xuất và trân trọng giá trị của đất đai, nông nghiệp.

Tại lễ hội, bà Lâm Thị Hương Thành, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Ninh cùng các đại biểu đã dâng hương tưởng niệm, thực hiện nghi thức khai canh, hạ điền bằng hoạt động gieo hạt giống tượng trưng. Lãnh đạo xã Cẩm Lý cũng trao hạt giống cho đại diện các thôn.

Lễ hội đền Thần Nông không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân mà còn góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống của nền văn minh lúa nước. Đây cũng là điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hóa tâm linh gắn với khu vực Tây Yên Tử của tỉnh Bắc Ninh.

Đền Thần Nông nằm trên dãy núi Huyền Đinh, thuộc thôn Mỹ Sơn, xã Cẩm Lý. Đây được xem là nơi đầu tiên ở miền Bắc thờ Thần Nông, vị thần cai quản việc trồng trọt, đồng áng trong tâm thức người Việt. Theo truyền thuyết dân gian, Thần Nông là người dạy dân làm ruộng, chế tạo nông cụ như cày, bừa và mở đầu cho hoạt động canh tác của cư dân lúa nước.

Nhằm phát huy giá trị văn hóa của tín ngưỡng thờ Thần Nông, năm 2017 UBND huyện Lục Nam (cũ) khởi công xây dựng ngôi đền với kiến trúc năm gian hai chái, hai tầng, tám mái đao cong mang đậm phong cách truyền thống. 

Đầu năm 2019, công trình được khánh thành với các hạng mục gồm đền Trình, đền chính thờ Thần Nông và đền Mẫu. Từ đó, lễ hội đền Thần Nông được tổ chức thường niên, trở thành hoạt động văn hóa, tâm linh tiêu biểu của địa phương.