Xe máy bắt buộc phải có tem kiểm tra khí thải mới được tham gia giao thông?

Bộ Giao thông Vận tải đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định khí thải mô tô, xe gắn máy của các cơ sở kiểm định khí thải.

Một trong những nội dung đáng chú ý lần đầu được Bộ đưa vào dự thảo là quy định về "điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định khí thải mô tô, xe gắn máy của cơ sở kiểm định khí thải."

Theo đó, dự thảo đề xuất rằng mô tô, xe gắn máy (gọi tắt là xe máy) phải được cấp tem chứng nhận đạt tiêu chuẩn khí thải mới được phép tham gia giao thông. Cơ sở kiểm định khí thải xe máy sẽ chịu trách nhiệm thực hiện việc kiểm định và cấp tem chứng nhận. Tuy nhiên, các cơ sở này phải đáp ứng đủ các điều kiện của Nghị định mới để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động.

Trong đó, hoạt động kiểm định phải đảm bảo tính độc lập, khách quan, minh bạch và tuân thủ các quy định pháp luật. Các cơ sở cũng có thể thực hiện kiểm định lưu động nếu việc kiểm định này diễn ra thuận tiện, an toàn và không gây cản trở giao thông.

Bộ Giao thông Vận tải cũng quy định rõ điều kiện về cơ sở vật chất của các cơ sở kiểm định khí thải mô tô, xe gắn máy. Cụ thể, mặt bằng của cơ sở kiểm định phải có diện tích tối thiểu 35m² và mỗi vị trí kiểm định phải có diện tích tối thiểu 6m²; bố trí đầy đủ các khu vực kiểm định, khu vực để xe và khu vực văn phòng (không bắt buộc đối với cơ sở kiểm định lưu động).

Thiết bị kiểm định khí thải phải phù hợp với quy định. Nhân lực của cơ sở kiểm định khí thải phải có ít nhất 1 đăng kiểm viên kiểm định được cấp chứng chỉ.

Các đơn vị kiểm định được phép thu phí dịch vụ liên quan đến hoạt động kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, cùng với các khoản thu khác nếu có phát sinh. Các cơ sở này phải đảm bảo thời gian hoạt động kiểm định thông thường tối thiểu 8 giờ/ngày và 5 ngày/tuần.

Theo Bộ Giao thông Vận tải, quy định mới này nhằm cụ thể hóa Luật Đầu tư (năm 2020) và Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ (sẽ có hiệu lực từ 1/1/2025), trong đó quy định mô tô, xe gắn máy thuộc nhóm xe cơ giới và phải thực hiện kiểm định khí thải.

Về giá dịch vụ kiểm định, Bộ Giao thông Vận tải cho biết sẽ chủ trì việc xây dựng và ban hành. Tuy nhiên, việc kiểm định khí thải xe máy cần có lộ trình cụ thể, đồng thời các bộ, ngành liên quan cần góp ý và tham mưu cho Chính phủ về thời điểm kiểm tra khí thải xe máy, tiêu chuẩn áp dụng, cách thức triển khai và đối tượng áp dụng cụ thể.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện nay chỉ có xe máy mới nhập khẩu hoặc sản xuất, lắp ráp được kiểm soát khí thải, trong khi những phương tiện cũ đang lưu hành vẫn chưa được kiểm soát. Do đó, các cơ quan chức năng có thể nghiên cứu theo hướng xe mới sẽ chưa phải kiểm định khí thải ngay, mà sẽ thực hiện sau 2-3 năm. Đối với các xe đã qua sử dụng nhiều năm, thời gian kiểm định khí thải cũng sẽ được tính toán sao cho phù hợp.

Về mức phí kiểm tra khí thải, theo tính toán trước đây của Bộ Giao thông Vận tải, người dân có thể chỉ mất 35.000 đồng/lần/năm.