Ứng dụng công nghệ trong thực thi ESG: Lộ trình cho doanh nghiệp Việt Nam

Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 lấy chủ đề là "Khoa học công nghệ và động lực cho phát triển bền vững", bám sát tinh thần của hàng loạt nghị quyết quan trọng. Chủ đề của Diễn đàn năm nay được đánh giá là phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57/NQ-TW của Bộ Chính trị là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực phát triển.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, trong thời đại số, thực thi ESG chính là “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp tiến sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của đối tác cũng như khách hàng.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Thứ trưởng Bộ Nội vụ

Từ góc độ quản lý Nhà nước, Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, việc thực thi ESG không xa rời việc cải cách bộ máy hành chính, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, đồng thời còn đóng góp đáng kể trong việc phục vụ nền hành chính minh bạch, liêm chính để phục vụ cộng đồng. Bà tin tưởng rằng, Hội thảo sẽ mang lại những giá trị thiết thực để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai ESG hiệu quả, đưa ra những kinh nghiệm, giải pháp cụ thể để làm rõ hơn vai trò của khoa học công nghệ trong thực thi ESG tại Việt Nam. Đồng thời, đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp triển khai hiệu quả, kết nối giữa công nghệ và hành động, góp phần xây dựng hệ sinh thái phát triển bền vững, mang bản sắc Việt Nam trong thời đại số.

Tại Diễn đàn, các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu chia sẻ về cách ứng dụng công nghệ để kiểm soát quy trình, tiết giảm chi phí, nâng cao các tiêu chuẩn môi trường - xã hội, cùng những bài học có thể áp dụng cho nhiều quy mô doanh nghiệp khác nhau. Lãnh đạo doanh nghiệp cũng sẽ trình bày các kết quả nổi bật đã đạt được và đưa ra những "gợi ý thực tiễn" về phương thức triển khai phù hợp cho từng nhóm doanh nghiệp theo từng cấp độ quy mô.

Theo ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, khi ứng dụng công nghệ vào thực thi ESG, doanh nghiệp sẽ đáp ứng được áp lực của môi trường kinh doanh và khối lượng khách hàng. Bên cạnh đó, các rủi ro pháp lý cũng được giảm đi rất nhiều, bởi việc tuân thủ gần như đã được tích hợp vào hệ thống vận hành.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội

Việc ứng dụng công nghệ cũng giúp tăng mạnh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp đang hoạt động trên thị trường quốc tế. Khi doanh nghiệp đạt được các tiêu chuẩn công nghệ, quy trình và tuân thủ ESG, phương án kinh doanh của họ sẽ trở nên rõ ràng và đáng tin cậy hơn.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng, trong khi các tập đoàn lớn đã có điều kiện triển khai hệ thống ESG bài bản, thì phần lớn doanh nghiệp Việt Nam - đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) – lại đang đối mặt với những rào cản đáng kể về vốn, nhân lực và công nghệ.

Cùng quan điểm, ông Tạ Hữu Thanh, Giám đốc Thương mại Vietjet, cho rằng doanh nghiệp sản xuất cần có hàm lượng công nghệ tốt và nhanh chóng áp dụng các tiêu chuẩn ESG để tồn tại và phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng khi xuất khẩu, vì một số quốc gia như EU có quy định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn hàng nhập khẩu. Đối với lĩnh vực thương mại dịch vụ, vấn đề công nghệ là yêu cầu bắt buộc phải áp dụng và rất cần thiết. Điển hình là ngành logistics ở Trung Quốc đã tự động hóa, dùng AI, hầu như không có người vận hành. Với một doanh nghiệp ngành hàng không như Vietjet, công nghệ giúp lựa chọn máy bay tốt nhất, mới nhất, tiết kiệm nhất để giảm giá thành và đáp ứng yêu cầu quốc tế khắt khe.

Theo ông Nguyễn Đức Minh - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Nutricare, Phó chủ tịch Hội Sản xuất hàng công nghiệp chủ lực TP. Hà Nội, các đối tác dù là bên cung ứng hay khách mua, đều mong muốn sự ổn định và bền vững của đối tác. Điều này quan sát được không chỉ dựa trên năng lực sản xuất. Thực tế, đối tác có thể đi thăm cơ sở sản xuất, kho bãi để xem hợp đồng có thật sự bền vững không, gặp lãnh đạo để xem cách thức vận hành, dẫn dắt hay các đối tác  Mỹ, Bắc Âu quan tâm nhiều đến quan điểm tài chính kế toán minh nạch, chính sách xã hội. Năng lực sản xuất do vậy không phải là tiêu chí duy nhất. Thực thi ESG cũng đang góp phần xây dựng giá trị cốt lõi nhiều lúc lại là những điểm gây ấn tượng với đối tác, trở thành yếu tố quyết định hợp đồng.

Ứng dụng công nghệ trong quản trị ESG: Lộ trình cho doanh nghiệp Việt Nam

Tại Hội thảo, các chuyên gia thống nhất quan điểm, để hiện thực hóa chiến lược ESG, các doanh nghiệp cần sự đồng hành của cơ quan quản lý, cộng đồng chuyên gia và đặc biệt là sự hỗ trợ đắc lực từ hệ sinh thái khoa học, công nghệ. Khi các trụ cột ESG được triển khai một cách đồng bộ, bài bản, kết hợp với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, Việt Nam sẽ từng bước hình thành một hệ sinh thái doanh nghiệp phát triển bền vững, minh bạch và hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu.

ESG không chỉ là yêu cầu pháp lý hay trách nhiệm xã hội mà đang trở thành chiến lược cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp trong kỷ nguyên kinh tế xanh. Công nghệ đóng vai trò trung tâm, giúp doanh nghiệp đo lường chính xác, tối ưu hóa hoạt động, giảm rủi ro và tạo ra giá trị bền vững. Việc tích hợp công nghệ vào thực thi ESG sẽ quyết định khả năng tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong tương lai.