Ứng dụng công nghệ nâng cao giá trị sản phẩm địa phương

Tại Bắc Ninh, nhiều hợp tác xã và cơ sở sản xuất đã mạnh dạn đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại nhằm thay đổi phương thức sản xuất truyền thống. Điển hình là Hợp tác xã Đồ gỗ mỹ nghệ Khúc Xuyên, thành lập năm 2022 với 15 hộ thành viên, vốn điều lệ gần 6 tỷ đồng. Sau khi đầu tư công nghệ, hợp tác xã đã tạo việc làm thường xuyên cho 45 lao động, cùng khoảng 100 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/người/tháng.

Đáng chú ý, việc sử dụng máy đục chạm tự động với 5 - 6 mũi hoạt động liên tục cho phép một công nhân vận hành đảm đương khối lượng công việc tương đương khoảng 10 lao động thủ công ở khâu đục thô, đồng thời giúp giảm chi phí nhân công từ 60–70%. Nhờ đó, năm 2025, doanh thu của hợp tác xã đạt khoảng 20 tỷ đồng, cho thấy hiệu quả rõ nét của việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất làng nghề.

HTX giữ vai trò trung tâm trong đóng góp xây dựng nông thôn mới ở Bắc Ninh.

Không chỉ giúp tăng năng suất, công nghệ còn góp phần nâng cao chất lượng, tính đồng đều của sản phẩm, tạo tiền đề xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu tập thể và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng với ứng dụng công nghệ, Bắc Ninh xác định kinh tế tập thể là trụ cột quan trọng trong xây dựng nông thôn mới theo hướng thông minh, hiện đại. Các hợp tác xã không chỉ là đơn vị sản xuất, mà còn đóng vai trò liên kết các hộ dân, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị từ nguyên liệu, chế biến đến tiêu thụ.

Thông qua sự hỗ trợ của các cấp, ngành và Liên minh Hợp tác xã, nhiều mô hình hợp tác xã đã từng bước nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng khoa học kỹ thuật và mở rộng liên kết thị trường. Kinh tế tập thể vì vậy không chỉ tạo việc làm, nâng thu nhập cho người dân nông thôn, mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy phát triển nông thôn theo hướng bền vững.

Ở góc độ thị trường, Hà Nội giữ vai trò trung tâm tiêu thụ và lan tỏa giá trị sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Thành phố hiện có hơn 108.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh ngành nghề nông thôn, trong đó gồm 11.935 doanh nghiệp và 93.523 hộ gia đình tham gia sản xuất. Giá trị sản xuất của các làng nghề trên địa bàn đã tăng từ 22.000 tỷ đồng năm 2021 lên trên 24.000 tỷ đồng năm 2023.

Nhiều làng nghề đạt doanh thu cao, tạo dấu ấn rõ nét về giá trị kinh tế, như: điêu khắc mỹ nghệ Sơn Đồng đạt 2.850 tỷ đồng/năm, chế biến nông sản thực phẩm Dương Liễu đạt 1.600 tỷ đồng/năm, dệt kim La Phù đạt 1.301 tỷ đồng/năm, gốm sứ Bát Tràng đạt 980 tỷ đồng/năm. Các làng nghề này đã giải quyết việc làm cho trên 1 triệu lao động, thu nhập phổ biến 5 - 6 triệu đồng/người/tháng, thậm chí có làng nghề đạt mức 18,5 triệu đồng/người/tháng.

Máy đục chạm tự động thay thế nhiều công đoạn thủ công, nâng chất lượng sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ.

Đặc biệt, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội hiện đã có mặt tại hơn 163 thị trường quốc tế, khẳng định tiềm năng lớn của các sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa khi được tổ chức sản xuất và tiếp cận thị trường bài bản.

Bên cạnh kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ vẫn đối mặt nhiều thách thức: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng lực liên kết còn hạn chế, yêu cầu ngày càng cao của thị trường về chất lượng, mẫu mã và truy xuất nguồn gốc. Đây là những “điểm nghẽn” cần tiếp tục được tháo gỡ thông qua ứng dụng công nghệ sâu hơn, củng cố vai trò hợp tác xã và hỗ trợ kết nối thị trường hiệu quả.

Từ thực tiễn tại Bắc Ninh và Hà Nội có thể thấy, ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường tiêu thụ là trụ cột gắn bó chặt chẽ trong quá trình nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Khi được triển khai đồng bộ, các yếu tố này không chỉ giúp tăng năng suất, chất lượng, mà còn tạo nền tảng vững chắc để sản phẩm truyền thống tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững.