Phát huy giá trị di sản

Đây là hoạt động thiết thực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm đưa giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia, di sản tư liệu cũng như các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Khai mạc chuyên đề "Thưởng lãm Châu phê – Lưu dấu Mộc bản"

Nghị quyết 80-NQ/TW xác định rõ mục tiêu trong lĩnh vực văn hóa: "100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa." Đây không chỉ là định hướng chung mà là yêu cầu cụ thể đối với các cơ quan quản lý và phát huy giá trị di sản, trong đó có hệ thống lưu trữ quốc gia.

Chuyên đề diễn ra trong 3 ngày (từ 3-5/3), mang đến cơ hội hiếm có để công chúng tận mắt chiêm ngưỡng những nét châu phê cùng lời chúc hanh thông, dấu triện cát tường của các vị Hoàng đế triều Nguyễn còn được bảo tồn nguyên vẹn trên Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn – những tài liệu gốc có giá trị đặc biệt về lịch sử, pháp lý và văn hóa.

Qua những bước đi cụ thể trong bảo tồn, số hóa và mở rộng tiếp cận công chúng, có thể thấy tinh thần Nghị quyết 80 đang được cụ thể hóa bằng các mô hình và sản phẩm rõ ràng. Khi tài liệu lưu trữ được bảo quản an toàn, được ứng dụng công nghệ hiện đại và được đưa vào không gian phục vụ cộng đồng, văn hóa không chỉ dừng ở chủ trương mà trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Đông đảo học sinh tham dự

Sự kiện ghi nhận sự quan tâm của đông đảo công chúng trong nước và quốc tế ngay từ những giờ đầu tiên. Trong buổi sáng, Ban Tổ chức đã đón đoàn Trường Phổ thông thuộc Đại sứ quán Nga, đoàn Trường Tiểu học Thủ Lệ (phường Giảng Võ) và nhiều khách tham quan tự do.

 Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Theo ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Không gian giới thiệu không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia.

Các đoàn tham quan bày tỏ sự ấn tượng khi được tham gia trải nghiệm

Đặc biệt, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới.

Qua những bước đi cụ thể trong bảo tồn, số hóa và mở rộng tiếp cận công chúng, có thể thấy tinh thần Nghị quyết 80 đang được cụ thể hóa bằng các mô hình và sản phẩm rõ ràng. Khi tài liệu lưu trữ được bảo quản an toàn, được ứng dụng công nghệ hiện đại và được đưa vào không gian phục vụ cộng đồng, văn hóa không chỉ dừng ở chủ trương mà trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Kết nối và hòa mình vào dòng chảy di sản dân tộc

Các đoàn được giới thiệu tổng quan về sự kiện, xem phim tư liệu “Hoàng cung đón Tết” và “Nghệ thuật san khắc Mộc bản”, tham quan không gian trưng bày và trực tiếp trải nghiệm hoạt động “Lưu dấu Mộc bản”. Nhiều học sinh lần đầu được tiếp cận kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, tự tay tạo nên bản in lưu niệm, qua đó hiểu rõ hơn giá trị của Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn – Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam. Không khí tham quan diễn ra sôi nổi, hào hứng; nhiều công chúng bày tỏ sự ấn tượng khi được “chạm” vào di sản theo cách gần gũi và sinh động.

Sự kiện do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức trong dịp Tết Nguyên tiêu, hướng tới mục tiêu đưa di sản tư liệu đến gần hơn với công chúng thông qua trải nghiệm thực hành và không gian tương tác đa phương tiện. Không chỉ là hoạt động trưng bày, chương trình được xây dựng như một điểm hẹn văn hóa đầu xuân, nơi mỗi người có thể tìm hiểu, kết nối và hòa mình vào dòng chảy di sản dân tộc.

Vượt xa trải nghiệm chiêm ngưỡng thông thường, sự kiện cho phép công chúng đắm mình trong không gian di sản tương tác đầy cảm xúc:

"Thưởng lãm Châu phê", chiêm ngưỡng các phiên bản Châu bản triều Nguyễn với những dòng phê bằng mực son của các bậc Hoàng đế chứa đựng ước vọng về một năm mới "Quốc thái Dân an - Thiên hạ thái bình".

Trải nghiệm "Lưu dấu mộc bản", công chúng được hóa thân thành những "nghệ nhân" khi tự tay thực hiện kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, in ấn triện lên các tấm thiệp Xuân và lưu giữ bản in ý nghĩa làm kỷ niệm.

Du khách trải nghiệm

Đến với "Hành trình media đa phương tiện", công chúng được thưởng thức những thước phim tư liệu đặc sắc: "Hoàng cung đón Tết" & "Nghệ thuật san khắc Mộc bản" tại không gian Media hiện đại, mang đến cái nhìn sinh động và sâu sắc về đời sống cung đình xưa.

 Chuỗi hoạt động đặc sắc này như món quà Xuân từ di sản tư liệu gửi tới quý khách tham quan, để những nét mực son lưu dấu và bản khắc xưa mang lại may mắn, đủ đầy cho mỗi người trong năm Bính Ngọ. Để từ đây, di sản không chỉ được gìn giữ vẹn toàn, mà còn tiếp tục thẩm thấu, kết nối và tỏa sáng rực rỡ trong đời sống hôm nay.