Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên: Cần chuẩn hóa chất lượng trong phát triển Sâm Ngọc Linh

 Yêu cầu cấp thiết về khoa học công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và phát triển chuỗi giá trị

Sâm Ngọc Linh được xem là một trong những dược liệu quý hiếm của Việt Nam, không chỉ mang giá trị đặc biệt về y học mà còn có ý nghĩa lớn về kinh tế, sinh thái và phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhu cầu đối với các sản phẩm dược liệu chất lượng cao ngày càng gia tăng, việc bảo tồn, phát triển và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên quý này đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về khoa học công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và phát triển chuỗi giá trị.

Sâm Ngọc Linh là loại sâm đặc hữu, quý hiếm và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là sản phẩm quốc gia, “quốc bảo” của Việt Nam

Phát biểu tại lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam (VKD Group) diễn ra ngày 9/6, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá cao những nỗ lực của doanh nghiệp trong hành trình nghiên cứu, bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh thời gian qua. Đồng thời khẳng định, đây là loại dược liệu có giá trị đặc biệt, cần được phát triển theo hướng bài bản, khoa học và bền vững để phát huy tối đa tiềm năng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại lễ kỷ niệm. Ảnh: Trọng Nguyễn

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại vào công tác bảo tồn nguồn gen, nhân giống, nuôi trồng, chế biến và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Việc chuẩn hóa chất lượng không chỉ góp phần bảo vệ giá trị thực của Sâm Ngọc Linh mà còn tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị kinh tế và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, các cơ quan quản lý, địa phương, tổ chức khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ trong việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với Sâm Ngọc Linh. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm, bảo vệ nguồn gen quý, ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng và tạo dựng môi trường phát triển lành mạnh cho ngành dược liệu.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu chuyên sâu nhằm làm rõ hơn giá trị dược tính của Sâm Ngọc Linh, mở rộng khả năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Việc gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với sản xuất, thương mại hóa sản phẩm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác nguồn tài nguyên quý hiếm này.

Một nội dung được Phó Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý là phát triển Sâm Ngọc Linh phải đi đôi với xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Từ bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu đến phân phối sản phẩm cần được tổ chức theo hướng đồng bộ, minh bạch và bảo đảm chất lượng. Đây không chỉ là yêu cầu đối với doanh nghiệp mà còn là điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dược liệu Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Theo các chuyên gia, với những giá trị nổi trội về dược tính cùng lợi thế tự nhiên đặc hữu, Sâm Ngọc Linh có tiềm năng trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của ngành dược liệu Việt Nam. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng đó, yếu tố khoa học công nghệ, tiêu chuẩn hóa chất lượng và quản lý chuỗi giá trị cần được đặt ở vị trí trung tâm.

Thông điệp của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho thấy định hướng phát triển rõ ràng đối với Sâm Ngọc Linh trong giai đoạn tới. Trong đó, chuẩn hóa chất lượng không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nền tảng để bảo tồn nguồn dược liệu quý, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành dược liệu Việt Nam.

Chủ tịch Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam Võ Kim Cự phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Ảnh: Nguyễn Trọng

Tập đoàn Y Dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam đã đẩy mạnh triển khai nhiều mô hình liên kết trồng sâm Ngọc Linh với bà con nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng Kon Tum, Quảng Nam và Nghệ An. Mô hình này không chỉ tạo công ăn việc làm ổn định, giúp hàng ngàn hộ gia đình thoát nghèo, vươn lên làm giàu, mà còn thay đổi căn bản nhận thức của người dân trong việc quản lý, bảo vệ rừng kết hợp trồng cây dược liệu. Đây là một hướng đi hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã thực hiện nghi thức khởi động dự án Khu liên hiệp Sản xuất Dược phẩm VKD Vũng Áng (Hà Tĩnh), hướng tới nghiên cứu, chế biến các sản phẩm dược liệu và thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ sâm Ngọc Linh và các dược liệu khác.

Lễ ký kết hợp tác giữa Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam và Doanh nghiệp hợp tác thương mại sản phẩm. Ảnh: Nguyễn Trọng

Đại diện VKD Group cho biết sẽ tiếp tục đầu tư cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, góp phần phát triển ngành dược liệu và nâng cao giá trị của Sâm Ngọc Linh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Phát triển vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn

Thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển y học cổ truyền và dược liệu, tạo nền tảng cho phát triển bền vững lĩnh vực này. Đặc biệt Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu phát huy tiềm năng, thế mạnh của y học cổ truyền và dược liệu; đẩy mạnh phát triển vùng trồng dược liệu đạt tiêu chuẩn; bảo tồn tri thức truyền thống; nâng cao chất lượng dược liệu, thuốc cổ truyền.

Sâm Ngọc Linh cần được xây dựng như một thương hiệu gắn với địa danh, bởi đây là giá trị rất riêng

Tiến sỹ Đỗ Việt Hà - Phó Chủ tịch Hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam cho hay các chuyên gia nghiên cứu về sâm, cả về giống và quy trình trồng khẳng định hiện nay Sâm Ngọc Linh được định danh tên khoa học là Panax Vietnamensis, có 52 hợp chất saponin, nhiều hơn so với nhân sâm Hàn Quốc. Sâm Ngọc Linh chứa hàm lượng MR2 cao và có thêm 24 loại saponin mà các loại sâm khác không có.

Ngoài ra, Sâm Ngọc Linh còn có 17 loại amino acid, trong đó có 8 loại thiết yếu mà cơ thể con người không thể tự tổng hợp, buộc phải bổ sung từ bên ngoài, cùng khoảng 18 nguyên tố khoáng bao gồm cả đa lượng và vi lượng. Trong sâm Ngọc Linh có một nguyên tố thuộc ô 32 trong bảng tuần hoàn (chất germani), tồn tại ở dạng muối hữu cơ, rất quý.

Tiến sỹ Đỗ Việt Hà phân tích: “Những ưu điểm vượt trội của cây Sâm Ngọc Linh là do cây sâm được trồng trong lớp mùn lá mục của rừng nguyên sinh, các chất này được rễ cây hấp thu và tích lũy lại. Khi phân tích đất bề mặt thì không thấy nhiều, nhưng trong cây sâm lại có - đây là điểm tạo nên giá trị vượt trội của sâm Ngọc Linh so với các loại sâm khác. Chính vì giá trị đó, tôi đề nghị chúng ta cần ủng hộ hướng phát triển vùng nguyên liệu sâm đạt chuẩn. Chỉ khi có nguyên liệu đạt chuẩn, chúng ta mới có thể sản xuất thực phẩm, thực phẩm chức năng, thậm chí là thuốc.”

Do đó, vị Phó Chủ tịch Hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam cho rằng Sâm Ngọc Linh cần được xây dựng như một thương hiệu gắn với địa danh, bởi đây là giá trị rất riêng. Các bên cần xây dựng chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc rõ ràng, đồng thời phải có hệ thống kiểm nghiệm, đánh giá để xác định hoạt chất đặc trưng của sâm Ngọc Linh so với các vùng khác.

Sâm Ngọc Linh đang từng bước khẳng định vị thế sản phẩm quốc gia. Việc tiếp tục đầu tư nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình, bảo vệ thương hiệu là con đường đưa “quốc bảo” Sâm Ngọc Linh sánh vai với các loài sâm nổi tiếng thế giới. Đây không chỉ là kỳ vọng của ngành y học cổ truyền, mà còn là trách nhiệm và khát vọng trong hành trình khẳng định giá trị Việt trên bản đồ dược liệu toàn cầu, theo đúng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị nhằm phát triển dược liệu và y học cổ truyền./.