Giáo viên Việt Nam là điểm sáng về năng lực chuyển đổi số

Việt Nam vừa được Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) nêu tên tại lễ công bố kết quả khảo sát quốc tế về dạy và học 2024, ghi nhận là hình mẫu về tỷ lệ và hiệu quả tham gia.

Hình minh họa

Nhiều chỉ số chủ chốt của đội ngũ giáo viên trung học cơ sở Việt Nam vượt mức trung bình quốc tế, đặc biệt về sự hài lòng nghề nghiệp, năng lực số và mức độ coi trọng của xã hội đối với nghề giáo.

Theo OECD, chu kỳ 2024 của khảo sát nhằm phản ánh đặc điểm nghề nghiệp, quan điểm và kinh nghiệm của giáo viên và hiệu trưởng trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục và chuyển đổi số. Việt Nam tham gia với mẫu đại diện toàn quốc gồm 202 trường ở 58 tỉnh, thành phố; 202 hiệu trưởng và 4.410 giáo viên.

Nhiều chỉ số của giáo viên Việt Nam vượt trội so với mức trung bình OECD. Đội ngũ giáo viên có tuổi trung bình 42 tuổi (OECD: 45), 70% là nữ và 91% có hợp đồng lâu dài, thể hiện sự ổn định và tính chuyên nghiệp của lực lượng nhà giáo. Đặc biệt, 92% giáo viên cho rằng nghề giáo được xã hội coi trọng - cao nhất trong 55 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia khảo sát, trong khi OECD chỉ ghi nhận mức 22%.

Sự hài lòng nghề nghiệp đạt mức rất cao. Có 97% giáo viên hài lòng với công việc (so với OECD: 89%); chỉ 3% giáo viên dưới 30 tuổi dự định rời nghề trong 5 năm tới (OECD: 20%). 58% giáo viên hài lòng với mức lương hiện tại, cao hơn 19 điểm phần trăm so với mức trung bình OECD và tăng so với chu kì 2018.

Năng lực chuyển đổi số là điểm sáng nổi bật của giáo viên Việt Nam. Có tới 64% giáo viên đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dạy học - xếp thứ 5 trong các quốc gia tham gia, cao hơn gần gấp đôi mức trung bình OECD (36%). Điều này cho thấy giáo viên Việt Nam nhanh chóng tiếp cận và ứng dụng công nghệ mới trong giảng dạy.

Dù vậy, 71% giáo viên cho rằng trường học còn thiếu cơ sở hạ tầng và công cụ số cần thiết để ứng dụng AI, cao hơn đáng kể so với OECD (37%). Trong nhóm chưa sử dụng AI, 60% thừa nhận họ chưa có đủ kiến thức và kỹ năng, cho thấy nhu cầu đào tạo năng lực số vẫn rất lớn.

Kết quả khảo sát cũng ghi nhận nỗ lực phát triển chuyên môn mạnh mẽ. 95% giáo viên Việt Nam đánh giá cao tác động của bồi dưỡng chuyên môn (OECD: 55%); 96% nhận định chương trình đào tạo sư phạm ban đầu có chất lượng cao. Tỷ lệ giáo viên hợp tác chuyên môn gia tăng rõ rệt với 69% tham gia dạy học nhóm và 98% tin tưởng đồng nghiệp, hiệu trưởng...

Từ kết quả khảo sát, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra nhiều khuyến nghị chính sách. Trọng tâm là phát triển năng lực số và ứng dụng AI cho giáo viên; ban hành chuẩn năng lực số; đầu tư hạ tầng công nghệ; đẩy mạnh các chương trình bồi dưỡng linh hoạt về công nghệ giáo dục và an toàn dữ liệu…

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tiếp tục phân tích sâu các dữ liệu của đánh giá quốc tế để xây dựng, điều chỉnh chính sách trong giai đoạn 2025-2035.