Giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên: Định hình mô hình mới, tạo đà phát triển nhân lực chất lượng cao

Dự và chỉ đạo hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo; Lê Quân, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo; Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ; đại diện các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực đào tạo nghề.

Các đồng chí lãnh đạo Bộ chủ trì hội nghị

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân nhấn mạnh: Theo đánh giá trong Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hạn chế lớn nhất của giáo dục nghề nghiệp hiện nay là phát triển còn manh mún, chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt phục vụ tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và công nghiệp công nghệ cao.

Cơ hội tiếp cận giáo dục của người học ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn thấp so bình quân cả nước; sự chênh lệch về điều kiện học tập giữa các vùng miền còn lớn. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới toàn diện giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, từ tư duy quản lý đến nội dung, phương pháp và mô hình đào tạo.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận, đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ năm học 2024-2025; tổng kết những mô hình hay, cách làm hiệu quả; nêu lên những khó khăn, thách thức của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên; thảo luận và xác định mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm cho năm học 2025-2026 và giai đoạn phát triển tiếp theo.

Hơn 500 đại biểu toàn quốc dự hội nghị

Các đại biểu cũng thảo luận sâu về Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội xem xét trong thời gian tới. Dự thảo Luật đề cập đến mô hình tổ chức và quản trị cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn mới theo hướng tự chủ, năng động, gắn kết chặt chẽ với thị trường lao động và doanh nghiệp.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại hội nghị là quy hoạch và sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trong phạm vi cả nước. Quy hoạch mới sẽ được triển khai theo hướng tinh gọn, hiệu quả, định hình rõ các trường trọng điểm vùng, trung tâm vùng và quốc gia, được ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, nhân lực và cơ chế đặc thù, phát huy tối đa nguồn lực xã hội cho đào tạo nghề.

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Nguyễn Khắc Hiếu cho biết, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh sẽ thực hiện mạnh mẽ cải cách và hiện đại hóa hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp, coi phát triển nguồn nhân lực là một trong ba khâu đột phá chiến lược. Mục tiêu đến năm 2030, Phú Thọ trở thành trung tâm đào tạo nghề chất lượng cao của khu vực trung du miền núi phía bắc, đóng góp tích cực cho chiến lược phát triển nhân lực quốc gia.

Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn chia sẻ, nếu như trước đây nhiệm vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp do các bộ, ngành khác đảm nhiệm thì từ tháng 5/2025, trách nhiệm này chính thức được chuyển giao về Bộ Giáo dục và Đào tạo và các Sở Giáo dục và Đào tạo.

Riêng Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã quản lý gần một nửa số cơ sở nghề nghiệp trên cả nước.

Đối với những nhiệm vụ trọng tâm trước mắt, Bộ trưởng yêu cầu phải có chính sách rõ ràng hơn đối với hệ thống các trường cao đẳng trong giai đoạn tái sắp xếp. Bộ đang xây dựng một đề án tổng thể nhằm sắp xếp lại toàn bộ mạng lưới trường nghề theo các nguyên tắc tinh gọn đầu mối, phân cấp mạnh cho địa phương và tập trung đầu tư có trọng điểm.

“Chắc chắn xu hướng tới sẽ là chuyển nhiều hơn các đầu mối, chương trình của cơ sở giáo dục nghề nghiệp về cho địa phương quản lý. Một số đơn vị vẫn do bộ, ngành quản lý, nhưng nhìn chung, việc phân cấp, tinh giản để tập trung nguồn lực đầu tư sẽ là hướng đi tất yếu”, Bộ trưởng khẳng định.

Trong số các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có nhiều cơ sở mạnh, nhưng cũng còn không ít đầu mối phân tán, dẫn đến khó khăn trong quản lý, đầu tư dàn trải, hiệu quả chưa cao. Vì vậy, tinh giản mạng lưới, tập trung nguồn lực để xây dựng một số cơ sở trọng điểm, có chất lượng cao, chính là con đường nâng tầm hệ thống giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực trong giai đoạn mới.