Đề án 1 triệu căn nhà xã hội là bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán an cư cho người lao động

Tiến độ triển khai: đạt gần 60% mục tiêu

Theo báo cáo Bộ Xây dựng, tính đến tháng 9/2025, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 633.559 căn. Trong đó: 165 dự án đã hoàn thành, tương ứng 110.436 căn; 147 dự án đã khởi công, đang xây dựng với 135.033 căn; 380 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương ứng 388.090 căn.

Như vậy, so với mục tiêu 1.062.200 căn đặt ra trong Đề án, kết quả đạt được đến nay là 59,6%. Một số địa phương đi đầu, hoàn thành trên 50% chỉ tiêu được giao, gồm Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Lào Cai. Hà Nội và TP.HCM – hai thị trường lớn nhất – cũng đang tăng tốc, lần lượt đạt khoảng 68% và 53% chỉ tiêu.

Những điểm sáng và điểm tối

Điểm tích cực là nhiều tỉnh, thành như Hải Phòng, Huế, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Hưng Yên hay Tây Ninh có khả năng hoàn thành, thậm chí vượt chỉ tiêu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều địa phương chưa khởi công bất kỳ dự án nào, điển hình là Cao Bằng, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu.

Bộ Xây dựng chỉ ra, bên cạnh số lượng, chất lượng quỹ đất vẫn là vấn đề nổi cộm. Dù các địa phương đã dành diện tích lớn, nhưng nhiều ô đất nằm ở vị trí xa trung tâm, thiếu hạ tầng kết nối, không thể đưa vào khai thác ngay. Công tác giải phóng mặt bằng chậm, chưa bố trí đủ ngân sách bồi thường, tái định cư cũng là nguyên nhân khiến tiến độ dự án bị kéo dài.

Ngoài ra, một số chủ đầu tư được lựa chọn chưa có đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm, khiến dự án triển khai chậm hoặc đình trệ.

Áp lực hoàn thành chỉ tiêu

Để đảm bảo mục tiêu năm 2025, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ xây dựng với tinh thần “3 ca, 4 kíp”, hoàn thành tối thiểu 17.000 căn hộ trong năm nay. Đồng thời, các địa phương cần rà soát lại quy hoạch, bố trí quỹ đất ở vị trí phù hợp, có hạ tầng kỹ thuật – xã hội đầy đủ nhằm tạo điều kiện sống bền vững cho người dân.

Bài toán dài hạn: từ số lượng đến chất lượng

Các chuyên gia cho rằng, để Đề án 1 triệu căn nhà xã hội không chỉ hoàn thành về số lượng mà còn đạt chất lượng sống, cần một loạt giải pháp đồng bộ.

Thứ nhất, bố trí quỹ đất sạch, gần trung tâm hoặc khu công nghiệp, có hạ tầng đồng bộ.

Thứ hai, minh bạch hóa và siết chặt tiêu chuẩn chọn chủ đầu tư, tránh tình trạng dự án chậm tiến độ.

Thứ ba,, kết hợp chính sách tín dụng ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phân khúc lợi nhuận thấp.

Thứ tư, đồng thời phát triển các tiện ích công cộng như y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao trong khu nhà ở xã hội để tránh tình trạng “ở xa, thiếu dịch vụ”.

Đề án 1 triệu căn nhà xã hội là bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán an cư cho người lao động thu nhập thấp và công nhân các khu công nghiệp. Tuy nhiên, để biến mục tiêu thành hiện thực, không chỉ cần quyết tâm của cơ quan quản lý, mà còn phải có sự đồng hành thực chất từ chính quyền địa phương và doanh nghiệp.