Cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia
Trình bày tóm tắt Tờ trình dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, việc xây dựng dự án Luật nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; phù hợp với việc tổ chức, sắp xếp bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp
Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch; tăng cường đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính, đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình; bảo đảm phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc chia sẻ, kết nối liên thông dữ liệu để đăng ký, quản lý hộ tịch.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật Hộ tịch gồm 4 Chương, 30 Điều (giảm 3 chương, 47 điều so với Luật Hộ tịch năm 2014).
Chương I. Những quy định chung gồm 14 điều, từ Điều 1 đến Điều 14.
Chương II: Đăng ký hộ tịch gồm 2 mục, 9 điều, từ Điều 15 đến Điều 23.
Chương III. Cơ sở dữ liệu hộ tịch gồm 4 điều từ Điều 24 đến Điều 27.
Chương IV. Điều khoản thi hành gồm 3 điều, từ Điều 28 đến Điều 30.
Về thẩm quyền đăng ký hộ tịch, dự thảo Luật giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch; các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Giấy tờ hộ tịch bao gồm: Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử và Văn bản xác nhận hộ tịch. Chính phủ sẽ quy định cụ thể về việc cấp giấy tờ hộ tịch (bản điện tử, bản giấy, bản chính, bản sao).
Dự thảo Luật xác định Cơ sở dữ liệu hộ tịch là cơ sở dữ liệu quốc gia, được xây dựng, quản lý tập trung, do Bộ Tư pháp quản lý; được bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, có khả năng mở rộng, nâng cấp; kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu khác; bảo đảm quyền khai thác thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật, bảo đảm lưu trữ đầy đủ thông tin của cá nhân trong các lần thu thập, cập nhật, điều chỉnh.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; bổ sung quy định bảo đảm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em được sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống ổn định trên lãnh thổ Việt Nam.
Nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động
Báo cáo thẩm tra dự án Luật do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày. Theo đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật theo hướng khẳng định thông tin khai sinh là thông tin hộ tịch gốc của cá nhân. Trường hợp nội dung trong hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu khác không phù hợp với thông tin khai sinh thì cơ quan, tổ chức quản lý hồ sơ, giấy tờ, cơ sở dữ liệu đó phải phối hợp với cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch để kiểm tra, điều chỉnh.
Đồng thời, phân quyền toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã; cấp tỉnh, trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý. Phát triển, nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Bên cạnh đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đăng ký khai sinh, khai tử chủ động. Đây là quy định mới của dự thảo Luật và để triển khai thực hiện quy định này, dự thảo Luật giao Chính phủ quy định lộ trình để thực hiện đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định này nhưng đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể thời điểm phải hoàn thành lộ trình đăng ký khai sinh, khai tử chủ động trên cả nước để bảo đảm Luật sớm đi vào cuộc sống.
Về Cơ sở dữ liệu hộ tịch, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị bổ sung quy định xử lý trường hợp thông tin được thu thập từ các nguồn khác nhau có sự mâu thuẫn, thiếu thống nhất; vấn đề an toàn thông tin mạng, an ninh mạng theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; lộ trình kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Đồng thời, đề nghị Chính phủ cần tiếp tục quan tâm, bố trí đủ nguồn lực cho việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ để bảo đảm tính khả thi của Luật.